Minister schept warboel

Vergeleken met haar opstelling van tien, twintig jaar geleden is het jongste pleidooi van de FNV om de regeling voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten te privatiseren een principiële koerswijziging. Kijken we echter alleen naar de discussie van het afgelopen jaar, dan valt het wel mee. Het pleidooi van het afgelopen weekeinde dient dan vooral te worden opgevat als een poging om 'te redden wat er te redden valt'. Bovendien blijken de opmerkingen van FNV-bestuurder Ton Heerts bedoeld om minister De Geus van sociale zaken te bewegen om eindelijk eens een knoop door te hakken op dit punt.

Het beleid van De Geus rond de gedeeltelijke arbeidsongeschikten is onmiskenbaar warrig. Dit in tegenstelling tot de volledig arbeidsongeschikten voor wie de positie kristalhelder is. Alleen zij houden recht op een WAO-uitkering, wellicht zelfs een hogere uitkering als blijkt dat de nieuwe arbeidsongeschiktheidswet een daling van het aantal arbeidsongeschikten bewerkstelligt.

Gedeeltelijk arbeidsongeschikten krijgen geen WAO meer, maar, voor het deel dat ze ziek zijn, een andere uitkering. Daarin zitten meer prikkels om weer aan het werk te gaan. Aanvankelijk wilde De Geus die regeling overlaten aan de private verzekeringsmaatschappijen en het publieke Uitkeringsorgaan Werknemersverzekeringen (UWV). Zij moesten maar met elkaar concurreren.

De verzekeraars wilden hier terecht niet op ingaan. Eerlijke, vrije concurrentie met het UWV is immers moeilijk. Het UWV heeft alle dossiers in handen en heeft een voorsprong, die concurrentie moeilijk maakt. De verzekeringsmaatschappijen alleen de regeling laten uitvoeren, wees De Geus weer af als te duur. Het is echter van tweeën één. Of concurrentie is goed en levert een goed uitvoerbare, uiteindelijk goedkopere verzekering op, zoals De Geus aanvankelijk zei. Of de zaak is te ingewikkeld voor een open en vrij concurrerende markt en levert een dure verzekering op, zoals nu zijn standpunt is.

Het vreemde is dat De Geus bij de hervorming van de WAO uitgaat van meer eigen verantwoordelijkheid. Nu sociale partners daarop inspelen en met verzekeraars een regeling willen ontwerpen, heeft hij echter koudwatervrees. Waarom? Dat weet niemand. Hoog tijd daarom dat deze minister een heldere lijn trekt in zijn eigen warboel.