Griekse tragedie in Dordrecht

Het is waarschijnlijk de ergste nachtmerrie die een regisseur kan treffen: een paar weken voor de première te horen krijgen dat de brandweer de zaal heeft afgekeurd. Dat overkwam Cilia Hogerzeil van Muziektheater Hollands Diep. Nadat in allerijl veiligheidsmaatregelen waren getroffen, kon tot grote opluchting van Hogerzeil haar gezelschap afgelopen weekeinde de repetities voor het muziekdrama 'Oresteia' van de componist Yannis Xenakis hervatten in het Ketelhuis van de oude energiecentrale van Dordrecht.

Op 24 juni zou daar de première plaatsvinden -inderdaad, zóu, want de nachtmerrie bleek nog niet ten einde. Bij het plaatsen van brandmelders in de nok van het Ketelhuis sloeg een monteur alarm: hij meende sporen van asbest te zien. In plaats van repeteren moesten musici en zangers evacueren. ,,Op het nippertje hebben we nog alle kostuums mee kunnen nemen, voordat de deuren werden verzegeld'', vertelt Hogerzeil.

Na onderzoek bleek het vermoeden van de monteur juist. Het zal weken duren voordat alle asbest is verwijderd. Alle zes voorstellingen van 'Oresteia' -24, 25 en 26 juni, 1, 2 en 3 juli- zijn geschrapt. Het vinden van een alternatieve locatie op zo'n korte termijn bleek niet mogelijk, ook al omdat Hogerzeil het stuk -een montage van muziek, zang, dans en poppenspel- helemaal op het interieur van het Ketelhuis heeft geënsceneerd. Waarschijnlijk wordt de voorstelling naar 2005 verschoven, omdat de agenda's van musici, zangers en poppenspeler Neville Tranter, die een belangrijke rol heeft, dit najaar al volgeboekt zijn.

Hogerzeil: ,,We wanen ons in een nachtmerrie. Al anderhalf jaar zijn we bezig met de voorbereidingen. Iedereen is enthousiast en we hadden net een fantastische repetitie achter de rug. Daarom moeten we doorgaan, hoe moeilijk dat ook is.''

Hollands Diep had gelukkig wel een annuleringsverzekering. De verzekeraar zal de schade mogelijk proberen te verhalen op de gemeente Dordrecht, die eigenaar is van de oude energiecentrale. Wat de zaak extra gecompliceerd maakt is dat de gemeente ook een van de belangrijkste subsidieverstrekkers is voor 'Oresteia'. Zelf heeft Cilia Hogerzeil ook geld gestoken in dit project, omdat er nog een tekort was van 60000 euro. Voor de helft van dat bedrag heeft de gemeente zich garant gesteld. Zelf heeft Hogerzeil 15000 euro voorgeschoten, zonder de zekerheid te hebben dat ze het geld terugkrijgt. ,,Als je er al zoveel tijd en energie in hebt zitten, wil je gewoon dat het doorgaat. Ook omdat dit stuk zo superactueel is met het thema oorlog en wraak tegenover rechtspraak.''

'Oresteia' vertelt de familietragedie van moord en vergelding, die begint bij het opofferen van het kind Ifigeneia door haar vader Agamemnon aan de goden om zo een gunstige wind af te smeken, zodat de oorlogsvloot kan uitvaren en Troje veroveren. Een moord die niet ongewroken blijft. De stichting van een strafrechtbank in Athene, de eerste in de Europese geschiedenis, maakt een einde aan deze cirkel van wraak.

Ook haar vorige grote productie (in 2001), de opera 'Achnaton' van Philip Glass over de beroemde Egyptische farao, financierde de regisseur deels met eigen geld. Van die 10000 euro heeft ze geen cent teruggezien, omdat ook bij deze Griekse tragedie het noodlot toesloeg. Het oude fabrieksgebouw in Zwijndrecht waar ze de opera wilde uitvoeren, brandde uit. Een uit zeecontainers opgebouwd theater diende als noodlocatie, wat op zich al een uniek experiment was met alle kinderziektes van dien. De opera werd desalniettemin een groot succes, mede door de bijzondere entourage van stalen laadkisten.

,,Daar klamp ik me dan maar aan vast'', zegt Hogerzeil, ,,dat tegenspoed zich ook ten goede kan keren.'' Ook het echte leven heeft soms veel weg van een Griekse tragedie, weet ze nu uit eigen ervaring.

Om het onderwerp wraak en rechtspraak ook voor jongeren in beeld

te brengen, heeft Muziektheater Hollands Diep een stripboek laten maken, uitg. de Inktvis,

ISBN 90 75689381. Ook is er een muziektheatervoorstelling door en voor jongeren in de rechtbank van Dordrecht, 23, 26 en 30 juni en

3 juli, 16.30u, www.hldiep.nl