Maori's willen kustland niet afstaan

AMSTERDAM – ,,Diefstal! This is the straw that broke the camels back – dit is de druppel die de emmer deed overlopen.”

De meer dan 15 000 Maori's die gisteren het centrum van de Nieuw-Zeelandse hoofdstad Wellington binnenstroomden, lieten er geen misverstand over bestaan: de nationalisatie van stranden en kustwateren die premier Helen Clark vandaag door het parlement wil loodsen, is voor hen onaanvaardbaar.

Premier Clark weigerde ze echter te ontmoeten. Volgens haar zijn de betogers allemaal 'haatzaaiers en saboteurs'.

Twee weken geleden begonnen de Maori's aan hun hikoi door het land, een protestmars die langzaam aanzwol tot de massa die gisteren – in stormachtig weer met wind en regen – in Wellington arriveerde. Ze voerden voor het parlement de haka-dans op, het krijgsvertoon dat de All Blacks – 's lands rugbyteam – wereldberoemd heeft gemaakt. Hun doel was duidelijk te maken dat in hun ogen de regering de rechten van de 530 000 Maori's fundamenteel wil schenden. Clark wil door nationalisatie van de kust en de kustwateren 'toegang voor alle Nieuw-Zeelanders' tot de stranden vastleggen. De Maori's claimen echter dat in 1840 in het Verdrag van Waitangi, waarin ze hun bestuurlijke autonomie opgaven in ruil voor zekerstelling van hun rechten, de koloniale macht Groot-Brittannië heeft gegarandeerd dat ze hun tradionele gebieden mochten behouden voor bosbouw, visserij, en het verzamelen van voedsel en grondstoffen.

Door de kust te confisceren wordt die afspraak geschonden, aldus de Maori's, die eraan herinnerden dat dergelijke schendingen in 1975 tot grote schadevergoedingen aan hen hadden geleid. Clark stelt echter dat de Maori's selectief 'gebruik' van het genationaliseerde grondgebied zal worden toegestaan, dus dat er geen probleem is.

In politiek opzicht is er echter wel degelijk een probleem. De minister voor Maori-zaken is inmiddels afgetreden uit woede over de wet. Clark heeft bovendien slechts een kleine meerderheid in het parlement en enkele Maoriparlementariërs bekleden daarbij een sleutelpositie.

Dinsdag overleefde de premier ternauwernood – 62 tegen 58 stemmen – een vertrouwensstemming, en nu Clark de nieuwe wet door wil zetten, hebben enkele Maori-steunpilaren aangekondigd haar deze keer in ieder geval niet te steunen.

Mogelijk slaagt Clark erin het voorstel alsnog door het parlement te loodsen met behulp van de New Zealand First partij – een anti-immigratiepartij – maar of ze daarna een nieuwe motie van wantrouwen kan overleven, is zeer de vraag.