FEITEN | Databank met vingerafdrukken stopt 'asielshoppen'

Van alle asielaanvragen die in het afgelopen jaar in de Europese Unie werden gedaan, is 7 procent ingediend door mensen die het al een of meerdere keren elders in de EU hadden geprobeerd. Dat blijkt uit het eerste verslag van Eurodac, de organisatie van de Europese Commissie die sinds januari 2003 een databank bijhoudt met vingerafdrukken van asielzoekers.

Eurodac is een computersysteem dat 24 uur per dag opereert en ter beschikking staat aan de asielautoriteiten in alle landen van de EU, behalve Denemarken, en Noorwegen en IJsland. Meldt zich ergens in Europa een asielzoeker, dan worden zijn of haar vingerafdrukken afgenomen en ingevoerd in een databank. Vervolgens is binnen enkele minuten duidelijk of de asielzoeker het ook al elders in de EU heeft geprobeerd en hoever het met die procedure staat. Als blijkt dat de asielzoeker in een ander land al eens definitief is afgewezen, dan zullen de autoriteiten zich niet de moeite getroosten om een nieuwe procedure op te starten. De 'asielshopper' wordt dan linea recta teruggestuurd naar het land waar hij het eerst asiel heeft aangevraagd.Met het systeem werden in het afgelopen jaar 17 287 asielaanvragen 'ontmaskerd'. Dat is 7 procent van het totale aantal asielaanvragen in de EU. Toch correspondeert dat aantal niet met het aantal mensen dat als gevolg hiervan werd teruggestuurd, want in zo'n 1800 gevallen hadden mensen in drie of meer landen tegelijk asiel aangevraagd. In Nederland werden 704 mensen betrapt op het doen van meerdere aanvragen in de EU.

Eurodac verkoopt zichzelf als 'het vingerafdrukkensysteem om asielzoekers te helpen', want, zo stelt de organisatie, het is toch ook in het belang van asielzoekers om te weten dat het doen van meerdere aanvragen in de EU vruchteloos is. Een groot aantal gelukszoekers valt immers ten prooi aan criminele organisaties die hen voor veel geld de EU in smokkelen en hen daarna aan hun lot overlaten. Maar vooral voor de lidstaten zelf is het detectiesysteem lonend: hoe sneller een tot mislukken gedoemde asielaanvraag is afgewerkt, hoe minder kosten het land heeft aan het onderhoud van de asielzoeker en het ter beschikking stellen van advocaten en andere hulpverleners.Volgens de afspraken die de EUlanden hebben gemaakt is Eurodac uitsluitend en alleen bedoeld voor de asielautoriteiten van de landen. Het systeem staat dus niet ter beschikking van politiediensten of andere overheidsorganen die de vingerafdrukken van asielzoekers willen napluizen. Desondanks vrezen de verdedigers van privacy het feit dat onder meer Duitsland de databank graag zou koppelen met andere bestanden. Maar volgens een woordvoerder van Eurodac is er geen reden tot angst. ,,We hebben nog geen enkele klacht gehad.”