Koerdische activiste Zana vrijgelaten

ANKARA - Een Turks hof van beroep heeft gisteren de vrijlating gelast van vier voormalige Koerdische parlementsleden, onder wie de prominente activiste Leyla Zana. De vier werden in 1994 door een staatsveiligheidsrechtbank tot vijftien jaar veroordeeld.

Voor de gevangenis Ulucanlar in Ankara verzamelden zich honderden mensen nadat het nieuws bekend werd. De vier, Leyla Zana, Hatip Dicle, Selim Sadak en Orhan Dogan, werden op bevel van de magistraten onmiddellijk in vrijheid gesteld. De mensenrechtenactivist Zana was eerder genomineerd voor de Nobelprijs voor Vrede. In 1995 kreeg ze de Europese Sacharovprijs. Onder Turkse strijders voor mensenrechten wordt zij gezien als de 'Mandela' van Turkije.

De Raad van Europa heeft verschillende malen het proces tegen de vier veroordeeld als oneerlijk. De Europese Unie heeft hun opsluiting veroordeeld en Turkije onder druk gezet de Koerden vrij te laten. Het leek allemaal tevergeefs. Afgelopen maand nog bevestigde een Turkse rechter juist de straffen. Raadslieden van de voormalige parlemenstleden zijn toen naar het hof van beroep gestapt.

Turkije lijkt met de vrijlating te willen tonen dat het land zijn reputatie op het gebied van de mensenrechten wenst te verbeteren. Dat is nodig ook, wil het land enige kans maken op het openen van onderhandelingen over toekomstig lidmaatschap van de EU. De Europese Commissie liet in april weten Zana als een politieke gevangene te beschouwen, en dat mee te wegen als later dit jaar wordt gesproken over Turkse toetreding tot de Europese Unie. Landen die tot de EU toetreden mogen geen politieke gevangenen hebben.

Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Dogan en Selim Sadak werden in 1991 in het Turkse parlement gekozen. Zana zorgde voor ophef door bij haar eedaflegging een haarband in de traditionele Koerdische kleuren te dragen. Ze sprak ook Koerdisch ondanks een verbod daarop bij officiële aangelegenheden. Later werd het viertal gearresteerd en ervan beschuldigd banden te onderhouden met Koerdische rebellen die strijden voor afscheiding van Turkije.

Mensenrechtenbewegingen toonden zich opgetogen over de vrijlating, maar onderstreepten dat het Turkse rechtssysteem ermee zijn onrechtvaardigheid erkent. ,,Deze mensen zaten tien jaar van hun leven in de gevangenis. Kunnen die worden teruggegeven?'', aldus een woordvoerder.