'Snel verkiezingen in Irak onmogelijk'

AMSTERDAM - VN-gezant Lakhdar Brahimi acht het onmogelijk voor 30 juni verkiezingen te houden in Irak. De sjiitische leider in Irak, ajatollah Ali al-Sistani, had dat geëist.

Eind juni willen de Amerikanen de macht in Irak overdragen van de door hen samengestelde overgangsraad aan een nieuwe interim-regering. Al-Sistani vindt dat de samenstelling daarvan gebaseerd moet zijn op de uitkomst van verkiezingen. De sjiieten, die zestig procent van de bevolking uitmaken, zouden via de macht van het getal daarna het Iraakse bestuur kunnen domineren.

Volgens Brahimi zijn er echter teveel problemen om snelle verkiezingen te kunnen houden. ,,De roep van de Iraakse straat om verkiezingen is een legitiem verzoek, maar de Iraakse straat moet weten dat verkiezingen een gecompliceerd proces zijn'', aldus de VN-gezant gisteren in Bagdad.

,,De voordelen die men verwacht van verkiezingen kunnen slechts worden bereikt als ze goed zijn voorbereid en worden gehouden op een moment dat iedereen de resultaten accepteert.''

Brahimi verwijst met dat laatste naar het soennitische deel van de Iraakse bevolking, dat de macht van de sjiieten vreest. VN-secretaris-generaal Kofi Annan zinspeelde er donderdag op dat er consensus over een latere datum voor directe verkiezingen zou zijn. De Amerikanen hebben er eerder op gewezen dat het in Irak nog niet veilig genoeg is voor verkiezingen en dat bvolkings- en kiesregisters onvolledig zijn of zelfs geheel ontbreken.

Brahimi is in Irak om te kijken welke rol de Verenigde Naties kunnen spelen. De VN trokken hun personeel daar terug na de aanslag in augustus, die onder anderen Brahimi's voorganger Sergio Vieira de Mello het leven kostte. De VN-gezant wil overigens niet de overdracht op 30 juni vertragen, maar onduidelijk is wie de samenstelling van de interim-regering gaat bepalen. De Amerikanen hebben voorgesteld dat via een soort caucussysteem -indirecte verkiezingen in regio's- te willen doen, maar daar is weinig steun voor.

De afgelopen dagen werd opnieuw duidelijk dat de veiligheid in Irak nog te wensen overlaat. In het centrum van de Zuid-Iraakse stad As-Samawah, waar Nederlandse en Japanse troepen zijn gelegerd, deed zich donderdag een explosie voor, waarbij niemand gewond raakte. Donderdagavond stierf in Bagdad een patrouillerende Amerikaan bij een aanslag, de 375ste sinds de inval in Irak in maart vorig jaar. Zuid-Korea besloot gisteren de coalitiemacht in Irak te ondersteunen met nog eens drieduizend manschappen. Zuid-Korea had al 675 manschappen in Irak -geen gevechtsgroepen overigens- en krijgt nu het grootste contingent,na de VS en Groot-Brittannië.