Terreurcoördinator in Brussel gaat krachten bundelen

BRUSSEL, DEN HAAG - Europa zoekt een politiek zwaargewicht om de politie- en veiligheidsdiensten van de lidstaten tot samenwerking te bewegen. Nu komt er door gebrek aan onderling vertrouwen weinig terecht van gezamenlijke actie tegen terreur.

De Europese ministers van binnenlandse zaken en justitie probeerden gisteren in Brussel nieuw leven te blazen in oude afspraken om terreur te bestrijden. Opnieuw beloofden ze elkaar van alles. Maar om de naleving van die beloften te bevorderen, willen ze een coördinator tegen terreur benoemen. ,,Die man of vrouw moet in kaart brengen waar de gaten in de samenwerking zitten en waar duw- en trekwerk nodig is'', zo vatte minister Remkes van binnenlandse zaken de taakomschrijving samen. Naar verwachting stellen de Europese regeringsleiders eind volgende week al iemand aan.

Voor een Europese variant van de CIA voelen de meeste landen niets. Volgens Remkes is de nieuwe coördinator ook geen kwartiermaker van een Europese inlichtingendienst.

Remkes verwacht dat de aanstaande uitbreiding van de Europese Unie met tien landen de samenwerking tussen politie- en inlichtingendiensten nog lastiger zal maken. ,,Naarmate de club groter wordt, nemen de weerstanden om informatie te delen toe omdat ook de risico's groter worden'', zei de minister na afloop van het Brusselse beraad.

Voorafgaand aan de raad van ministers hadden de vijf grootste landen van de Europese Unie al een onderonsje gehad. De Franse minister van binnenlandse zaken, Sarkozy, zei na afloop van dit beraad dat de grote landen de uitwisseling van informatie van veiligheidsdiensten slechts beperkt zullen bevorderen, uit angst voor lekken. ,,Geheimen bewaren is binnen je eigen land al moeilijk genoeg.''

Maar volgens de voorzitter van de EU-raad, de Ierse minister van justitie Michael McDowell, doet dat niets af aan de wil van de landen om intensief samen te werken. Zo bestonden er al plannen om de grenscontroles te versterken, financiële barrières op te werpen voor terroristen en effectiever gebruik te maken van Europol en Eurojust. Volgens eurocommissaris van justitie Vitorino kunnen de landen ook meer doen om het telefoon- en dataverkeer beter te controleren als er ernstige verdenkingen zijn. ,,Dat is niet nieuw'', zegt hij. ,,De afspraken zijn al lang gemaakt.''

De ministers besloten ook dat de paspoorten van de lidstaten een extra persoonskenmerk moeten krijgen, bijvoorbeeld een vingerafdruk naast de foto. Dat zal pas op langere termijn breed ingevoerd zijn, omdat elk land zijn eigen ritme heeft bij de verlenging van paspoorten.

Het Nederlandse kabinet schrijft de Tweede Kamer maandag een brief met daarin de voorstellen om de kans om een terroristische aanslag te verminderen. Over de inhoud van die brief wilde premier Balkenende gisteren na afloop van de ministerraad niets loslaten.

,,Na de aanslag in Madrid kunnen we niet alert genoeg zijn. We moeten een nieuwe werkelijkheid onder ogen zien.'' Balkenende sloot niet uit dat dit tot gevolg heeft dat de bevoegdheden van politie en veiligheidsdiensten worden uitgebreid.