Taalzuivering

Zwakzinnigen, geestelijk gehandicapten, verstandelijk gehandicapten -het zijn termen waar Van Dale niet moeilijk over doet. Dit verdriet ongetwijfeld belangenbehartigers van degenen naar wie deze woorden verwijzen. Zwakzinnig(en) en geestelijk gehandicapt(en) brandmerken ze als denigrerend. Tegen verstandelijk gehandicapten voeren ze aan dat het een groep ten onrechte vastnagelt op één persoonlijkheidsaspect.

Maandag, in een uitzending van Radio 1 over verstandelijk gehandicapten, bleek eenieder die les geleerd te hebben. Alle gesprekspartners, de interviewer incluis, bedienden zich vrijwel uitsluitend van het etiket mensen met een verstandelijke beperking.

Ik voelde me meteen aangesproken, want wie valt, vergeleken met Einstein bijvoorbeeld, niét onder die omschrijving? Maar afgezien hiervan: het lijkt me nogal naïef te denken dat je, via een ingreep in het vocabulaire, de gevoelens en de houding van mensen ten opzichte van welke groep dan ook kunt beïnvloeden. Zulke gevoelens, gunstig of ongunstig, zijn doorgaans sterk genoeg om een wisseling van etiket te overleven. De minkukel die van verstandelijk gehandicapten -of van journalisten, putjesscheppers, Marokkanen of Duitsers- geen hoge dunk heeft, zal zich door een zuivering van het spraakgebruik niet laten bekeren.

Bovendien: wat voor verstandelijk gehandicapten geldt, zou van toepassing moeten zijn op elke typering waarvan beweerd kan worden dat ze mensen ten onrechte vereenzelvigt met één eigenschap of hoedanigheid. Dan blijven we bezig: armen worden mensen met een beperkt inkomen, zieken mensen met een verminderde gezondheid, dieven mensen met een beperkte eigendomsopvatting, belastingontduikers mensen met een dito besef van fiscale verplichtingen, en was tot dusverre in het land der blinden éénoog koning, voortaan heerst de mens met half zicht in het land der mensen met een volstrekte visuele beperking.

Gelukkig zijn ook voor de belangenbehartigers van gehandicapten praktische beperkingen sterker dan de leer. Of zou de CG-Raad, die voluit Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland heet, in ernst overwegen zijn naam te veranderen in Raad voor de mensen met langdurig verminderde fysieke mogelijkheden of een verstandelijke beperking?