Minister treft arbeidsongeschikten keihard

Minister De Geus heeft zijn plannen voor de WAO een beetje aangepast en dat heet al snel een versoepeling. Maar in werkelijkheid worden de arbeidsongeschikten keihard getroffen.

Het kabinet wil alleen diegenen als duurzaam arbeidsongeschikt beschouwen die volgens statistieken geen kans op herstel binnen vijf jaar hebben. Betrouwbare gegevens over het verloop van arbeidsongeschiktheid ontbreken. Dat leidt tot schrijnende situaties voor mensen die niet kunnen werken maar toch geen WAO krijgen. Weliswaar zegt het kabinet dat, als later blijkt dat iemand inderdaad niet herstelt, hij of zij alsnog een WAO-uitkering kan krijgen. Maar wat betekent dit in de praktijk? Eerst je huis verkopen, je kinderen muziekles, sport en vakanties afnemen en vijf jaar lang op of beneden het minimum leven, en dan alsnog WAO? Niet de prognose, maar de werkelijke arbeidsongeschiktheid moet bepalend zijn voor het recht op een WAO-uitkering.

De huidige arbeidsongeschikten mogen blij zijn dat het nieuwe stelsel niet voor hen gaat gelden, maar er is geen reden voor grote opluchting. Ook hun uitkering wordt bedreigd, namelijk door de geplande herkeuringen volgens strengere regels, vanaf 1 juli van dit jaar. De kans is dus groot dat arbeidsongeschikten te maken krijgen met verlies of verlaging van hun WAO-uitkering, zonder dat hun gezondheid is verbeterd en zonder dat ze daadwerkelijk aan het werk kunnen. Zij kunnen dan bij de gemeente aankloppen voor een bijstandsuitkering, sommigen na eerst hun recht op WW te gebruiken.

Op deze plannen zijn eerder de termen 'keihard' en 'asociaal' van toepassing dan de term 'soepel'. De voorstellen worden verdedigd met het argument dat WAO'ers beter af zijn met een baan dan met een uitkering. Maar de realiteit is dat werken voor de meeste arbeidsongeschikten eenvoudig niet mogelijk is. üf ze zijn daar vanwege hun slechte gezondheid niet toe in staat, óf ze hebben geen kans op een baan, vanwege het tekort aan aangepast werk. Als het bieden van perspectief op werk echt voorop zou staan, is een ingreep in de WAO niet nodig. Het zou dan voldoende zijn om de arbeidsongeschikten die nog kunnen werken door middel van keiharde maatregelen te helpen aan aangepast werk.