EU wordt juist beter van Turkije

In het debat over toetreding van Turkije tot de EU, wordt alleen naar culturele verschillen gekeken. Terwijl Turkije de Unie veel te bieden heeft.

Volgens Tweede-Kamerlid Tineke Huizinga (ChristenUnie) moet bepaald worden waar de grenzen van Europa liggen (Podium, 30 september). Turkije ligt voor 95 procent in Azië, beweert ze, en als het toegelaten wordt, heeft de EU geen redenen meer om landen als Israël of Marokko te weren.

Het is wonderlijk dat deze argumenten nu ten tonele worden gevoerd. Het proces van toetreding is sinds 1959 gaande. De EU en Turkije hebben een associatieverdrag gesloten. Turkije is reeds lid van vele EU-organen, alsmede van de Douane-unie. Aan Israël of Marokko zijn geen toezeggingen gedaan over een mogelijke toetreding tot de EU. Stelliger nog: dat soort verzoeken is altijd afgewezen.

Sinds de toezegging van begin jaren zestig zijn de geografische grenzen van de continenten Azië en Europa niet veranderd. Waarom wordt er toch getracht de spelregels tussentijds aan te passen? Afspraak is afspraak. Als de Europese Unie behalve een economisch profijtelijke gemeenschap ook een waardengemeenschap wil zijn, dan moet ze de verdragen nakomen.

Turkije was al die tijd een betrouwbare (Navo)bondgenoot. De goede samenwerking met Israël is hier een voorbeeld van. Tijdens de Koude Oorlog fungeerde het land als strategische buffer tegen het communistische 'kwaad'. Turkije voldoet beter aan de 'criteria van Kopenhagen' dan verscheidene van de Balkanstaten die toetreding in het vooruitzicht is gesteld of die onlangs zijn toegetreden. Turkije heeft een levende democratische traditie (anders dan EU-landen als Duitsland, Spanje of Griekenland). Staat en godsdienst zijn sinds 1923 gescheiden.

Het zou een grote fout zijn als uitgerekend een land waarvan de bevolking in meerderheid moslim is, dat zich sinds jaar en dag op het Westen richt, niet mag integreren in de westerse Unie. Turkije is een levende getuigenis van de interactie tussen Europa en Azië. Gelovigen van drie wereldgodsdiensten leven er samen.

In plaats van alleen de problemen uit te vergroten, moet veel meer gekeken worden naar de kansen die Turkije biedt. De grote markt, het economische groeipotentieel en de bedrijvigheid. Bovendien is Turkije een jong land, terwijl de EU-samenleving vergrijst, wat gevolgen heeft voor de sociale zekerheid. Zo bezien is Turkije een ideale aanvulling op de Unie.