'Ik geloof in vaste afspraken'

Mark van Bommel, opgeleefd bij PSV, is plotseling onbetwist in Oranje, ook vanavond in het WK-kwalificatieduel met Macedonië. Zijn on-Nederlandse toewijding klinkt weer door als hij spreekt over krachttraining, Louis van Gaal en de bereidheid in het Oranje van Marco van Basten.

SKOPJE - Het moest met de aanvoerder van PSV nu maar eens niet gaan over mislukte transfers en alle frustratie vandien, en het treft dat Mark van Bommel er ook zo over denkt. Niet alleen oogt hij in het veld verlost van vooral geestelijke lasten, erbuiten lijkt hij zijn pantser van argwaan en verongelijktheid te hebben afgeworpen.

Hij blijkt weer in voor een gesprek over zijn vak, de bewuste prof die lang in zichzelf gekeerd was -vooral ogenschijnlijk omdat hij zich, de ene keer met meer recht dan de andere, niet (meer) op waarde geschat voelde. Zijn dooddoener dat vorm ongrijpbaar is doet als verklaring voor zijn recente opleving aan die vervelende periode denken, maar daarna komt er stukje bij beetje meer los -en het is eindelijk weer interessant, prikkelend en uitdagend.

Schuldbewust bijvoorbeeld blikt Van Bommel (27) terug op het vorige seizoen van PSV. ,,We zijn te laks geweest, te makkelijk naar elkaar. Daarin heb ik 't als aanvoerder ook niet goed gedaan. We kwamen soms te laat bij het eten, en dat werd geaccepteerd. Dat ging van kwaad tot erger. In de groep zat het ook niet zoals het moest. We hadden eerder moeten ingrijpen. Dan waren we zeker kampioen geworden.''

Ook trainer Hiddink greep kennelijk niet in. ,,Maar als een trainer zoiets corrigeert, blijft het een gemaakte situatie. De groep moet het zelf doen.'' Naar verklaringen -het vertrek mogelijk van dominante types als Waterreus en Kezman- laat hij zijn gesprekspartner gissen, maar Van Bommel verhult niet dat hij zich in de PSV-kleedkamer weer op z'n gemak voelt. ,,Iedereen is met iedereen bezig. Er zijn geen eilandjes. Er is een goede controle.''

Na een langdurige inzinking, waarin zijn spel bovenal door irritaties en ongeremdheid werd gekenmerkt, reikte Van Bommel zelf in de afgelopen maanden naar zijn gekende peil. Hij heeft als plotseling onbetwiste international weer trekjes van de middenvelder die hij ooit, ook door zijn on-Nederlandse toewijding, beloofde te worden. Het verbaast hem dat er bij Ajax niet of nauwelijks aan krachttraining wordt gedaan, zoals verdediger Heitinga heeft onthuld. ,,Ze hebben er toch ook een goede ruimte voor?''

Als 17-jarig talent van Fortuna Sittard onderwierp Van Bommel zich al aan krachtoefeningen, vier tot vijf keer per week. Dat ritme legt hij zich ook bij PSV op. ,,De meesten doen het bij ons. Na een test in de voorbereiding heeft iedereen zes of zeven oefeningen gericht op zijn zwakke punten voorgeschreven gekregen. Daarnaast volg ik nog m'n eigen programma. Een kwartier na elke training is genoeg. Ik weet niet of Nederland hierin achterloopt. Van clubs als Heerenveen en Willem II weet ik dat ze geregeld een voetbaltraining laten schieten voor een krachttraining.''

Hij voelt zich er lekker bij. Van Bommel is het type dat het zichzelf verwijt als niet zoveel mogelijk middelen worden benut, het type ook dat van vastomlijnde patronen houdt. ,,Ik ben nog van de oude stempel. Jonge jongens moeten luisteren, goed hun best doen, de koffers dragen en zo langzaam omhoog klimmen. Zo ben ik zelf opgevoed en het lijkt mij een goede manier om te beseffen dat je een vak beoefent, een vak bovendien waarmee je bevoorrecht bent.''

Van Bommel was zelf nog relatief jong in het Oranje van de smadelijk gesneuvelde bondscoach Louis van Gaal. Wat anderen er ook van mogen vinden, zijn respect voor Van Gaal is onverminderd groot. ,,Ik vind het helemaal niet terecht dat hij is beschimpt. Je moest er iets voor doen om zijn visie uit te voeren. Hij hamerde er elke keer op om honderd procent te geven. Hij behandelde ons als clubspelers om er in een paar dagen het maximale uit te halen.''

Marco van Basten en zijn assistent John van 't Schip lijken nu ook als clubtrainers te werk te gaan.

,,Ik zie ook veel overeenkomsten. Doordat Van Basten tussentijds met spelers belt, weet je wat er verwacht wordt. Zo hoef je niet bij elke interland opnieuw te beginnen. Er zijn vaste afspraken, en dat was bij Van Gaal ook zo. De herhalingen bij Van Gaal? Ik vond vooral zijn pass- en trapoefeningen heerlijk.''

Jij herkende jezelf in de controlfreak Van Gaal.

,,Hij wilde de voorwaarden scheppen zodat je honderd procent klaar was voor de wedstrijd. Je wist wat je moest doen, in welke situatie dan ook. Ik vind het prettig om te kunnen terugvallen op vaste afspraken. Het is mij te plat om Van Basten losser te noemen en Van Gaal strakker. Ik vond Van Gaal niet strak.''

Jij niet, anderen wel.

,,Het is maar hoe je ermee omgaat.''

Het is maar hoe je je vak beleeft, wil je zeggen.

,,Als ik dat zeg, zeg ik dat anderen hun vak niet goed hebben beleefd. Iedereen is anders. De een vindt dat hij een optimale training nodig heeft, de ander schiet ze er in de wedstrijd toch wel in. Maar Van Gaal was tijdens zijn afscheidspersconferentie tussen de regels door wel duidelijk. Hij vond dat de groep er niet alles aan deed om te winnen; daar kwam het op neer.''

En jij zat te knikken voor de tv, en te grijnzen zoals je nu grijnst?

,,Wat moet ik daar nu op zeggen? Je kunt niet zeggen dat Van Gaal geen goede visie heeft. Hij heeft er heel wat mee gewonnen. Hoor je z'n analyses nu wel eens na interlands? Hij zit er nooit naast, hè.''

Van Bommel vindt het moeilijk om over Van Gaals uiteindelijk al even smadelijk verdwenen opvolger Dick Advocaat te praten. ,,Als je trainers met elkaar vergelijkt doe je altijd mensen tekort. Advocaat won veel, ook van grote tegenstanders in vriendschappelijke wedstrijden. Volgens mij had de pers het idee dat hij zich daarachter verschool, maar het was toch ook gewoon zo?''

,,Ik had geen moeite met Advocaat. Maar als hij over een ruit op het middenveld begon stond iedereen op z'n achterste benen. Nu laat Van Basten ons met een ruit op het middenveld tegen Tsjechië spelen en je hoort er niemand over. Aan wie ligt dat nou?''

Aan de pers, bedoelt Van Bommel ongetwijfeld, en met enig recht -maar toch ook gedeeltelijk aan Van Basten, en diens ongedwongen presentatie. Ook Van Bommel roemt de sfeer in het kamp van Oranje, en dat niet alleen. Er is meer bereidheid tot 'verdedigende arbeid', zegt hij subtiel, onder meer doelend op de onbaatzuchtige Kuijt.

,,We werken voor elkaar, we groeien als team. Na het tweede doelpunt tegen Tsjechië was iedereen binnen een paar seconden bij Van Hooijdonk en Kuijt, en we begonnen met z'n allen te springen. Dat vond ik het mooiste moment. Dat heb ik na een doelpunt nog nooit meegemaakt.''