'Jullie moeten ons een keer geloven'

Ratko Mladic moet zich in Den Haag verantwoorden, zegt Prvoslav Davinic, minister van defensie van Servië-Montenegro. ,,Wij doen alle moeite om hem te vinden en arresteren. Maar de wereld zal ons ook een keer moeten geloven als we zeggen dat hij niet hier is.''

DEN HAAG - Onder de bevolking van Servië-Montenegro is het bepaald geen onomstreden doel: lidmaatschap van de Navo. Hoewel volgens enquêtes het aantal voorstanders wel stijgt, is nog altijd een meerderheid niet te porren voor deelname aan het bondgenootschap. Begrijpelijk, vindt minister van defensie, Prvoslav Davinic: ,,De bombardementen door de Navo van vijf jaar geleden zitten nog vers in het geheugen.''

Verstandig vindt hij die houding echter niet. Alle landen in de regio hebben inmiddels een officiële band met de Navo, hetzij als lid, hetzij via het Partnerschap voor Vrede. ,,Alleen ons land en Bosnië vallen erbuiten. We zijn een zwart gat in Europa. Dat is slecht voor onze veiligheid en voor die van Europa'', meent de minister, die in april Boris Tadic opvolgde nadat die premier van Servië was geworden.

Voor Davinic, die namens de westers georiënteerde partij G17 in de regering van Servië-Montenegro zit, is het dan ook een uitgemaakte zaak: aansluiten bij de Navo moet. Dat vereist in de eerste plaats een drastische hervorming van het leger, dat nog leeft met de doctrines en het materieel van de Koude Oorlog. ,,De problemen waarvoor we staan zijn niet zoveel anders dan die van de Oost-Europese landen die ons zijn voorgegaan. We hebben het voordeel dat we kunnen leren van de fouten van anderen.''

De minister erkent echter dat Servië-Montenegro ook een uniek probleem heeft. De oorlogen die in de jaren negentig op de Balkan hebben gewoed, hebben land en zeker leger een uitzonderlijk slechte naam bezorgd. We komen daar maar moeilijk vanaf, moet Davinic (66) na ieder gesprek met een buitenlandse bezoeker opnieuw constateren. Menigeen, zo merkt hij, twijfelt aan de ernst van de hervormingen van het voormalige Joegoslavische Leger en veronderstelt dat de mentaliteit is gebleven. Zijn het immers niet, zoals onder meer hoofdaanklaagster Carla del Ponte van het Joegoslavië-tribunaal niet moe wordt te betogen, militairen die Ratko Mladic en andere verdachten beschermen voor arrestatie?

,,Als Del Ponte dat in mijn kantoor tegen me zou zeggen, zou ik haar de deur wijzen'', riposteert Davinic, die een lange carrière in de VN achter de rug heeft. Het leger is onder civiele controle gebracht, sommige lieden van het oude stempel gepensioneerd, anderen 'heropgevoed'. Maar tegenwerking door het leger is een makkelijk excuus voor politici die niet met het tribunaal willen samenwerken, stelt Davinic.

Dat Mladic, oud-legerleider van de Bosnische Serviërs, zich in Den Haag zal moeten verantwoorden, lijdt voor hem geen twijfel. Volgens Davinic is er in regeringskringen in Belgrado inmiddels ook geen discussie meer over. ,,Er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd in Srebrenica.''

Als Mladic in Servië is, zal hij worden opgepakt, beweert Davinic stellig. ,,Maar helaas gelooft de internationale gemeenschap ons niet op ons woord als we zeggen dat we hem hebben gezocht, maar niet hebben gevonden.'' Een onfortuinlijke erfenis van het verleden, noemt de minister dat. Daarom verzamelt zijn regering sinds een maand of drie 'geloofwaardig' bewijsmateriaal van de pogingen Mladic op te sporen. ,,Maar op een gegeven moment zal de wereld moeten zeggen: we geloven jullie.''

Behalve op Mladic wachten ze bij het tribunaal ook met smart op vier Servische generaals die een jaar geleden werden aangeklaagd. Een van hen zit in Rusland, maar de anderen leven in Servië, waar ze regelmatig in het openbaar hun zegje doen. De afgelopen weken kwam er opnieuw een stoet internationale vertegenwoordigers langs in Belgrado om de autoriteiten ook wat deze verdachten betreft op hun verantwoordelijkheid te wijzen.

Die zullen we ook nemen, verzekert Davinic. ,,We proberen het Kroatische patroon te volgen.'' Zagreb wist alle hooggeplaatste verdachten, op één na, te overtuigen zichzelf aan te geven. En als dat niet lukt? ,,Dan zullen we ze moeten arresteren.'' Wanneer, dat wil Davinic niet kwijt. ,,We geven ze nog even de tijd met de situatie in het reine te komen.''