PGGM zette eerder omslagstelsel bij prepensioen aan de kant dan ABP

* Langer doorgaan is de opdracht van het kabinet aan werkend Nederland, want de vergrijzing kost kapitalen. Die wens wordt kracht bijgezet door het voornemen van een dubbele strafheffing. De vut-premie van werknemers wordt belast en bovendien wordt de uitkering door de fiscus afgeroomd.

Die dubbele heffing is al door de Raad van State afgebrand. Deze week veroordeelde ook het Centraal Planbureau de kabinetsvoornemens. ,,Een paardenmiddel'', noemt de CPB ze, met een ongewisse uitkomst en de door het kabinet reeds ingeboekte opbrengst is allerminst zeker.

Door die dubbele heffing lijden pensioenfondsen, die het door zakkende aandelenkoersen toch al moeilijk hebben, extra financiële schade. Als gevolg daarvan gaan de pensioenpremies opnieuw omhoog. Die extra financiële schade betreft met name de pensioenfondsen die de dekking van de prepensioenbetalingen hebben gefinancierd door een omslagstelsel. Dat betekent dat de werkenden betalen voor degenen die met prepensioen zijn.

Eind jaren negentig hebben de meeste fondsen de vut-regeling omgezet in een prepensioenregeling. De vut-uitkering werd opgebracht door de werkenden. De prepensioenregeling zou op den duur worden gefinancierd door een kapitaaldekkingsstelsel. Daarbij spaart de individuele werknemer voor zichzelf. Echter de mensen die al op leeftijd waren, boven de 50, hadden daarbij niet genoeg tijd meer om een aardig potje bij elkaar te sparen voor ze met prepensioen zouden gaan, bij voorbeeld op hun 62ste. Voor die mensen werd bij alle pensioenfondsen een overgangsregeling ontworpen. Die regeling wordt betaald door alle werkenden. Langzamerhand zou omslag worden omgezet in kapitaaldekking. Bij het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, is per 1 april 1997 de vut-regeling omgezet in prepensioen. Het fonds had echter niet genoeg geld om dat gelijk over te zetten in een kapitaaldekkingsstelsel. Daarvoor was 28 miljard euro nodig. Die wetenschap kost degenen die bij het ABP hun pensioen hebben ondergebracht 4,5 procent extra premie, bovenop hun bijdrage van 3,9 procent voor de reguliere opbouw van het pensioen. Die extra premie van 4,5 procent gaat nog omhoog in de komende jaren. Dat is een kwestie van demografie, zegt het ABP. In 2000 telde het ABP 48000 mensen die gebruik maakten van hun prepensioen. Dat liep in 2003 op tot 63000. Het pensioenfonds verwacht dat eind 2004 weer tien procent meer mensen dan in 2003 gebruik zullen hebben gemaakt van hun prepensioen.

Afgesproken werd met sociale partners dat het ABP per 1 juli 2007 zou beginnen met de overgang naar het kapitaaldekkingstelsel. Dat gaat heel geleidelijk. Pas in 2055 zouden alle uitkeringen voor het prepensioen via een kapitaaldekking zijn geregeld.

Uit cijfers van de Pensioen- en verzekeringskamer, de toezichthouder van de pensioenfondsen, blijkt dat de meerderheid van de 800 Nederlandse pensioenfondsen vanwege geldgebrek heeft moeten handelen zoals het ABP heeft gedaan. Ook daar gaan de premies dus fors omhoog, hoewel het de vraag is of het nog moet als de kabinetsplannen doorgaan.

PGGM, het tweede pensioenfonds van Nederland, is in 1999 in één keer overgegaan op een kapitaaldekkingsstelsel. Dat heeft het fonds wel iets gekost, maar door slim beleggen was het geld er ook, zegt een woordvoerder.