Wielerbond klampt zich vast aan nieuwe formule

Met de 95ste klassieker Milaan-Sanremo begint vandaag het laatste seizoen van de wereldbeker. Het instituut moet plaatsmaken voor een appels-met-peren-klassement. Het is een van de hervormingen van de UCI waarvan de effectiviteit nog maar moet blijken.

AMSTERDAM - Milaan-Sanremo, een van de antieke monumenten in de wielersport, opent vandaag de strijd om de wereldbeker, een instituut dat na dit seizoen plaats moet maken voor het nieuwste geesteskind van voorzitter Hein Verbruggen van de internationale wielerunie: de UCI Pro Tour.

Voor een wereldje dat zich graag vastklampt aan tradities, is de nieuwe opzet van het wielerseizoen revolutionair. De tien koersen die nu nog het wereldbekercircuit vormen, worden vanaf 2005 opgenomen in een reeks van dertig wedstrijden waarover één klassement wordt opgemaakt. Verbruggen heeft twee doelen. Hij wil de wielersport een commercieel breder draagvlak geven door niet-traditionele wielerlanden op te zoeken, bovendien wil hij orde scheppen in de warrige agenda van het proffietsen.

Het zijn nobele ambities, maar de geschiedenis heeft geleerd dat het veroveren van nieuwe landen niet zo eenvoudig is. In het verleden nam de UCI Engeland (Wincanton, Leeds en Rochester Classic) en Canada (Grand Prix des Amériques) op in de wereldbeker. Het idee was om de wielersport te mondialiseren. Maar de betreffende wedstrijden bestaan allang niet meer en tot een substantiële ontplooiing van de sport in deze landen is het nooit gekomen.

Verbruggen wil nu landen als Polen en Duitsland in de UCI Pro Tour opnemen omdat daar wel een voedingsbodem voor deze sport is gebleken. Bovendien wonen er veel mensen, wat voor (potentiële) sponsors meer exposuremogelijkheden biedt. Voor Verbruggen, marketingexpert van beroep, is dat altijd een speerpunt geweest.

Er is nog een andere reden voor de hervormingen. De UCI is er nooit gelukkig mee geweest dat het wielerpeloton van de 21ste eeuw in twee kampen verdeeld is, met eendagsrenners en specialisten voor etappekoersen. In Parijs-Roubaix starten al jaren geen ronderenners meer. Van de toptwintig van de wereld durfde er vorig jaar maar één renner (Zabel) het avontuur op de kasseien aan. Jan Ullrich zal dit voorjaar alleen in Luik-Bastenaken-Luik starten, Lance Armstrong schrapte deze week zijn plan om op weg naar Sanremo te knechten voor Max van Heeswijk. De vijfvoudig Tourwinnaar zal nu in geen enkele lenteklassieker actief zijn.

Verbruggen hoopt met zijn hervormingen deze tendens enigszins te doorbreken. De UCI Pro Tour verenigt straks alle klassiekers én de grotere etappekoersen als Giro, Tour, Vuelta en -wellicht- de Ronde van Benelux. Dat alles onder één noemer. Verbruggen denkt daarmee ploegen uit te dagen om hun grote renners vaker in het jaar voor de prijzen en daarmee voor de punten te laten strijden. Zo moeten de romantische alle-seizoenen-rijders van weleer terugkomen. Hoogste doel: het ploegenklassement van de Pro Tour!

De geschiedenis heeft echter geleerd dat klassementen over verschillende koersen niet erg aanspreken. Een zege in een grote klassieker als Milaan-Sanremo, Ronde van Vlaanderen, Parijs-Roubaix of Luik-Bastenaken-Luik telt meer dan het winnen van een abstracte optelsom van ereplaatsen. In 2001 won de Raboploeg het wereldbeker-ploegenklassement, de impact van de zege van Servais Knaven in Roubaix dat jaar was vele malen groter.

Het is onwaarschijnlijk dat T-Mobile Jan Ullrich volgend jaar wel gaat dwingen vaker acte de présence te geven. Of dat US Postal het programma van Lance Armstrong aanpast om punten voor de Pro Tour te veroveren. Succes in de Tour de France is publicitair en sportief van een waarde die al het andere ver in de schaduw zet. De specialisatie is in alle sporten gemeengoed geworden. En lijkt nergens meer terug te draaien.

De instelling van de wereldbeker in 1989 heeft de sport zonder twijfel vooruit geholpen. Organisatorisch is het niveau van de wedstrijden omhoog gegaan. Bovendien biedt de rij namen van de gewezen winnaars een betrouwbaar overzicht van de beste eendagsrenners in de laatste veertien jaar. Sean Kelly, Gianni Bugno, Erik Zabel, Erik Dekker, Johan Museeuw, Michele Bartoli en Paolo Bettini zijn geen toevalskampioenen. Met het afschaffen van de wereldbeker gaan deze specialisten straks op in een appels-en-peren-klassement waarin ronderenners waarschijnlijk de boventoon gaan voeren.

Dramatisch is het verdwijnen van de wereldbeker geenzins. Door het gelijkschakelen van de Hamburg Cyclassics met bijvoorbeeld Parijs-Roubaix was het circuit op zichzelf al een kunstmatig samenraapsel. De eeuwenoude monumenten van de wielersport blijven in hun uitstraling uniek, met of zonder klassement. Wie mag juichen op het velodrome van Roubaix ziet een jongensdroom in vervulling gaan, hij die de Ronde van Vlaanderen wint mag zich voor eeuwig een flan drien voelen en de Italiaan die als eerste aankomt op de Via Roma van Sanremo is onsterfelijk, tenminste voor een tijdje.