Raffarin knuffelt, op hoop van zege

De Fransen zullen zondag avond gespannen kijken naar de uitslag van de regionale verkiezingen. Niet vanwege de regio's -die interesseren vrijwel niemand- maar vanwege de macht in Parijs.

MARSEILLE - Marius Masse heeft talent voor hartelijke begroetingen. Onder zijn knuffels en zoenen vraagt eenieder zich af of deze grijnzende zestiger een oude vergeten vriend is. Nee, Masse is politicus op campagne. Hij bewerkt de bevolking van Marseille.

Morgen vindt in Frankrijk de eerste ronde van de lokale verkiezingen plaats. Op papier niet van al te groot politiek belang, maar de datum en de omstandigheden van het moment maken dat de Fransen met ingehouden adem de uitslagen afwachten. De verkiezingen gelden als een tussenbalans voor de regering Raffarin, bijna halverwege zijn termijn. Een zware nederlaag voor Raffarins UMP zou zelfs het lot van de premier kunnen bezegelen, als president Chirac besluit hem te offeren. De verkiezingen betekenen ook een eerste herkansing voor de socialisten na hun fiasco bij de landelijke verkiezingen van 2002. En bieden een gelegenheid voor extreem-rechts om de heersende angst en onvrede in stemmenwinst om te zetten. Het Front National is zondag weer de derde speler in het veld. In Frankrijk is het inmiddels normaal dat de extremisten meedingen naar de macht, maar men is benieuwd hoe hoog hun score dit keer is.

Voor Marius Masse (PS) geen snelle limousine of druk telefonerende assistenten, de attributen van elke landelijke politicus. In plaats daarvan een bestelbus volgeplakt met foto's van Masse en zijn zoon -ook kandidaat. ,,En mijn vader, Jean Masse, zat ook in de lokale politiek.'' Aan Masse de taak om het departement rondom Marseille -'het rode zuiden'- rood te houden.

Het politieke handwerk van drie generaties Masse kan niet verhullen dat er een groot nationaal element in de lokale verkiezingen zit. In de regio's gaat het over nationale kwesties (veiligheid, koopkracht, werkloosheid) en 'Parijs' op haar beurt, bemoeit zich met de campagnes. 'Op 21 maart sanctioneren wij het fiasco van de regering', luidt de slogan van de socialisten in Marseille. En van het idee dat een premier boven de partijen staat, bleef weinig over toen Raffarin in Marseille UMP-kandidaat Renaud Muselier kwam omhelzen met een innigheid waar de familie Masse nog van kan leren. Vrijwel het gehele kabinet trekt door het land om de lokale UMP'ers te steunen, voor zover de ministers niet zelf kandidaat zijn. Negentien (van de 38) hopen hun landelijke mandaat na morgen in te ruilen voor een post in de luwte van een regio.

Provence-Alpes-Côte d'Azur, de regio rond Marseille, doet de UMP watertanden. Na het Île-de-France (Parijs en omstreken) is dit de belangrijkste van het land. Als de UMP een van deze of zelfs beide regio's aan de socialisten weet te ontfutselen, zou dat het imago van de regeringspartij opvijzelen, zelfs al zou zij elders verliezen.

Het zal de bevolking in de regio (4,5 miljoen mensen, bijna 8 procent van de Fransen) worst wezen. ,,Ik heb vergeten me in te schrijven'', antwoordt in Marseille de een na de ander op de vraag of zij gaan stemmen. In Frankrijk moet iedere stemgerechtigde zich voor de verkiezingen regi streren om zijn stem te kunnen uitbrengen. De bevoegdheden van de regio, de termijn waarvoor een president gekozen wordt? De mensen hebben er geen idee van.

Wie Marseille binnenkomt, krijgt de indruk dat een idealistisch reclamebureau het straatbeeld controleert: een taxichauffeur luistert al rijdend naar een spraakcursus Engels, de krantenverkoper is een Duitssprekende Armeniër die van de honderden titels in zijn stalletje er niet een kan lezen, de eigenares van het restaurant is zwart maar haar dochter die op rollerskates tussen de tafels door suist lichtbruin.

Op het eerste gezicht is het een en al multiculturele gezelligheid. Maar daar achter waart het spook van extreem-rechts, in deze streek bijzonder sterk vertegenwoordigd. Een lage opkomst morgen, gevreesd wordt voor minder dan 50 procent, is extra gevaarlijk omdat het Front National daar steevast van profiteert. De extremisten zijn trouwe stemmers, en naarmate de kiezers van andere partijen wegblijven, gaat hun stem zwaarder wegen. De leider van het Front National, Jean-Marie le Pen, wiens kandidatuur voor deze regio wegens een vormfout ongeldig werd, voorspelt dan ook een verrassing.