GROOTSTE ANGST: dat je elkaar kwijtraakt

Op de Scholengroep Cambium in Zaltbommel voor vmbo, havo en vwo doen driehonderdvijftig van de 1750 leerlingen de komende twee weken eindexamen. Trouw volgt vier koppels: een verliefd stelletje, een tweeling, twee radiohobbyisten en twee vriendinnen. Een kennismaking met 'onze' leerlingen.

Champignons kweken. Dat is de passie van Kristof van Emden (16) uit Kerkdriel. Wanneer hij over champignons begint, raakt hij er nauwelijks over uitgepraat. Twintig uur per week werkt hij naast zijn vmbo-opleiding, richting bouwtechniek, in de kwekerij. ,,Niet voor het geld, maar omdat ik het mooi werk vind”, vertelt hij enthousiast.

Toch begint hij na zijn eindexamen aan de mbo-opleiding bouwtechniek. Daar heeft hij lang met zijn ouders over gesproken. Een toekomst in de champignons zou te onzeker zijn, was de gezamenlijke conclusie. Nu kan hij altijd nog terugvallen op zijn diploma. Kristofs toekomstdroom is een stuk land kopen, waar hij een eigen kwekerij opzet. Daarnaast wil hij een huis bouwen waarin hij met zijn vriendin Gerina Verbeek (16) uit Gameren 'lang en gelukkig' leeft. Gerina, die de vmbo-richting zorg en welzijn volgt, knikt instemmend. Ze ziet het plan wel zitten. De twee hebben nu vijftien maanden een relatie.

,,Anderen vinden het knap dat wij het zo lang volhouden”, vertelt Kristof. Gerina wil na haar eindexamen een opleiding tot doktersassistente volgen. Eerst lag haar voorkeur bij een kappersopleiding, maar dat beroep leek haar uiteindelijk toch te eentonig.

De opleiding tot doktersassistente is in Vught, de opleiding bouwtechniek in Den Bosch. Het stel ziet wel een beetje op tegen de scheiding; nu zien ze elkaar immers dagelijks op school. Beiden zitten bij dezelfde carnavalsvereniging. Met hun praalwagen hebben ze afgelopen jaar drie prijzen gewonnen.

Gerina en Kristof hebben veel vertrouwen in hun toekomst. Als eerste stap gaan ze deze zomer voor het eerst samen op vakantie naar Polen, het geboorteland van Kristof. Voordat het echter zover is, moeten ze nog slagen voor hun eindexamen. Gerina is al ruim van tevoren begonnen met leren, haar vriend nog niet. ,,Als je er te veel aan doet, dan raak je alleen maar in paniek”, meent Kristof. En dat is hij duidelijk niet van plan.

Ze zijn een eeneiige tweeling en zitten graag achter de vrouwen aan, maar daarmee houden de overeenkomsten tussen Ivo en Gregor de Greef (15) uit Tricht op. Ivo is een gabber, volgt de richting metaaltechniek op het vmbo, is gespannen voor zijn examens en werkt regelmatig bij zijn vader in de fabriek waar ze fruitsorteermachines maken. Zijn vrije tijd brengt hij door met vrienden; in de kroeg of bij iemand thuis.

Gregor is een skater, volgt de richting elektrotechniek op het vmbo, gaat niet 'zenuwachtig lopen doen' voor zijn examens en brengt zijn vrije tijd door bij zijn nieuwe vriendin (ze hebben nu twee weken verkering), gaat vissen of op zijn BMX-fiets rijden. Hij is op zoek naar een bijbaantje voor in de zomer.

De praktijkexamens zitten er voor beide jongens op. Het is goed gegaan. Na een week hard leren doen ze deze week de schriftelijke examens. Elkaar overhoren doen ze niet. ,,Onze ouders pushen al zo. We moeten ook ontspannen”, zegt de tweeling.

Ivo en Gregor denken wel dat ze slagen. ,,Aan het begin van het schooljaar had ik veel onvoldoendes. Nu ik leer, haal ik weer goede cijfers”, vertelt Ivo. Hij maakt zich 'een klein beetje' zorgen over de examens Nederlands en Engels. ,,Geef mij maar praktijkexamens”, zegt de gabber.

Als de examens voorbij zijn, gaan de jongens eerst eens flink feesten. Gregor heeft wel weer genoeg van zijn gestructureerde bestaan. ,,Uit school fiets ik zestien kilometer naar huis. Dan ga ik even zitten, wat eten en skateboarden. Daarna maak ik huiswerk en is de dag weer om”, zegt hij.

Na de vakantie (de bestemming is nog onbekend) gaat Ivo een opleiding tot monteur montage/onderhoud volgen in Utrecht. Gregor volgt eerst een tweejarige opleiding, waarvan hem de naam ontschoten is, en wil daarna naar het roc in Utrecht voor de opleiding sound & vision.

Janne Verweij (17) en Gisbert Nonnekes (17) uit Zaltbommel presenteerden tweeënhalf jaar lang samen een eigen radioprogramma. Elke zaterdagochtend tussen acht en tien maakten ze de ether onveilig. Hoewel ze beiden een andere muzieksmaak hebben – Janne houdt van rock en metal en Gisbert van jazz – lukte dat goed. Zelf noemden ze hun programma 'Polo polo pampers', maar de radiozender had de minder excentrieke naam 'Weekendwekker' bedacht.

De samenwerking met de zender liep drie maanden geleden stuk, maar Gisbert zou zo weer bij radio gaan.

,,Op de basisschool maakten Janne en ik radioprogramma's met een cassetterecorder. Toen waren we al best geinig.”

Naast hun passie voor muziek delen Janne en Gisbert nog iets anders: een vader in het onderwijs. Janne's vader geeft les op het vmbo. Gisbert krijgt al twee jaar aardrijkskunde van zijn vader.Janne en Gisbert zijn al vanaf de kleuterschool bevriend. ,,Jij hing mijn jas altijd op voordat we het lokaal ingingen”, zegt Gisbert. ,,Daar weet ik niets meer van. Jij dwong me zeker”, reageert Janne direct. De twee havoscholieren laten geen gelegenheid voorbijgaan om elkaar te pesten. Vriendschappelijk dan, want echte ruzie hebben ze nooit.

Sommige mensen denken dat ze een relatie hebben. De oma van Janne hoopt daar zelfs op. ,,Mijn oma vindt Gisbert geweldig”, vertelt Janne lachend, ,,Een echte heer.” Ondanks de wens van Janne's oma zijn de twee niet van plan een liefdeskoppel te vormen. Ze willen hun jarenlange vriendschap niet op het spel zetten. Janne, plotseling serieus: ,,Mijn grootste angst is dat je elkaar kwijtraakt. Gisbert maakt een belangrijk deel uit van mijn leven.” Gisbert: ,,We hebben meer een soort broer-zusrelatie.”

Na de examens – ze staan er allebei goed voor – wil Janne een opleiding volgen tot lerares Frans in Utrecht. Gisbert gaat commerciële economie studeren in Den Bosch.

Voordat de twee aan hun nieuwe opleiding beginnen, gaan ze eerst – gescheiden – op vakantie. Op een enkel sms'je na, hebben ze dan geen contact met elkaar. Gisbert: ,,Maar ik sta wel een uur in de winkel om een leuke ansichtkaart voor Janne uit te zoeken.”

Op het moment dat het interview wordt afgenomen, zijn Laura Hofman (18) en Margot Baas (18) uit Zaltbommel net terug van een paar dagen Ardennen met school. Ze zijn braken hebben spierpijn van het abseilen en klimmen. Door het survivalweekeinde zijn de vriendinnen achtergeraakt met leren.

,,Als ik denk aan wat ik allemaal nog moet doen, schiet ik in de stress”, zegt Margot. ,,Ik word erg zenuwachtig door de tijdnood”, vult Laura aan. Maar echt zorgen hoeven de vriendinnen zich niet te maken. Als ze voor elk examen een vier halen, zijn ze geslaagd.

Sinds groep drie van de basisschool gaan de twee vwo'ers met elkaar om. Ze zien elkaar op school, in de kroeg en kletsen via msn. Ruzie hebben ze nog nooit gehad. Om zich goed voor te bereiden op de examens hebben Marnoggot en Laura een leergroep opgericht, waar ze enkel met zijn tweeën in zitten. Ze overhoren elkaar, stellen elkaar vragen en als de een geen zin meer heeft in leren, dan houdt de ander een peptalk.

Nu de examens voor de deur staan, zitten Laura en Margot zes uur per dag met hun neus in de boeken. 's Avonds is er tijd voor hun hobby's én voor hun vriendjes. Laura doet aan steps en Margot speelt hockey. Van jongs af aan hebben de vriendinnen pianoles. Op de basisschool hebben ze één keer samen een uitvoering gegeven.

Tussen het leren door dromen de vwo'ers over het aanstaande studentenleven. Margot gaat in Nijmegen bedrijfswetenschappen studeren. Met twee vriendinnen en haar zus gaat ze in een flat wonen die haar vader heeft gekocht. Laura vertrekt naar Tilburg voor de studie recht en management. Contact houden doen ze zeker, al zal zich dat beperken tot stapavonden in het weekeinde.

,,Ik ben vast aan het oefenen voor op kamers gaan en leer nu koken”, zegt Laura. ,,De toetjes lukken vaak goed.” Margot heeft onlangs een kookboek voor studenten gekregen. ,,Daar staat in hoe je een ei moet koken en zo.” De vriendinnen willen hun studie wel serieus gaan aanpakken. In koor:

,,En verder vooral feesten.”