Unterricht

Afgelopen weekend zat ik aan een Duits familiemaal en converseerde dat het een aard had.

Het lijdt geen twijfel of m'n Duits is sedert mijn Duitse allianties met sprongen vooruitgegaan. Soms herdenk ik nog wel eens het moeizame gestuntel op de middelbare school bij zwetende leraren die ons het weinig geliefde taaltje probeerden bij te brengen: durch, für, ohne, um, entlang, gegen, wider, bis. De beste leerschool is het leven, dat staat vast, en Duits kun je beter van een welgevormd, langbenig woordenboek leren dan uit een leerboek. Ons tafelgesprek daarentegen ging over de school met de stoelen en banken. Het Duitse geweeklaag was niet van de lucht. Ze kunnen niet meer spellen, meldde mijn disgenote mij. Wij moesten vroeger nog het Duitse én het Latijnse schrift leren, viel een tweeëntachtigjarige tante gretig bij, waarom kan dat nu niet meer? En de grammatica, wie kent die nog? Verbaasd zat ik toe te luisteren. Deden ze dat hier ook al?

En zakte in Duitsland, dat voorbeeldige Duitsland, het onderwijs ook al weg in een naargeestige poel van ongeletterdheid? Of behoorde kritiek op de volgende generatie gewoon tot de aangeboren eigenschappen van de mens, de standaardprocedure van pedagogen, een gedetermineerde prikkel om de volgende generatie wakker te schudden? Ik voelde in elk geval een soortgelijke impuls toen ik de eindexamenadviezen van de onderzoekers Eling en Maes van de Katholieke Universiteit Nijmegen onder ogen kreeg. Volgens hen zou het eindexamen wiskunde in een gymzaal een verkeerd idee zijn, wegens onverenigbaarheid van associaties zeg maar, en ook raadden ze de slachtoffers aan om ruim tevoren te beginnen en in blokken te studeren.

Ik voelde me alsnog betrapt: alles achter elkaar in het hoofd gestampt en ook de gymzaal niet van tevoren verkend om alvast te wennen! Waren de hersenen van tegenwoordig misschien kwetsbaarder, gevoeliger geworden voor al die enorme prikkels van buitenaf die onze kennis en inzichten bestormen en vervormen? Of werden we gewoon vanzelf ouwe mopperpotten die nieuwerwetsigheden bij voorbaat afkeuren? Mopperpot in het Duits? Even opzoeken hoor: Murrkopf. En moorkop dan? Mohrenkopf. En opeens dacht ik: het komt allemaal wel goed. Alles wird gut werden. Kijk, dat leren ze niet meer, hoorde ik mijn buurvrouw krassen.