Hugo en Heintje

Weinig voetbalschrijvers hebben een zo scherp oog voor het detail als Hugo Borst. Deze Rotterdammer mag op zondagavond laat in 'Studio Voetbal' graag het fileermes hanteren, maar op z'n best vind ik hem als de scherpe waarnemer van het kleine geluk en/of ongeluk. In dit verband waren zijn verhalen over de relatie van Coen Moulijn met zijn gehandicapte zoon en over Faas Wilkes en diens autistische zoon ontroerende juweeltjes. Sinds eind vorige week is er een nieuw pareltje bij. Hugo gaat terug naar zijn kinderjaren en beschrijft de fascinerende microwereld van voetballende pupillen en junioren. 'Alle ballen op Heintje' heet het nieuwe boekje, dat qua schoonheid de bulk aan actuele EK-werken verre te boven gaat.

Heintje is een Surinaams jochie, dat in de C1 van de Rotterdamse onderbondclub WIA zowel de kleinste als de beste speler is. Heintje moet zich op de bijvelden in Rotterdam en op de Zuid-Hollandse eilanden verweren tegen tal van wild om zich heen trappende boerenkoolvoetballers. Ze roepen van alles tegen hem en dan moet Heintje maar zien hoe hij zich beheerst. Wanneer hij mee gaat op voetbalkamp in Duitsland, komen allerlei kleine en grote Duitsers zijn kroeshaar bevoelen.

'Alle ballen op Heintje' is een klein verhaal. Kleine mensen, kleine geschiedenissen, maar mede door de grote mate van herkenbaarheid voor iedereen die ooit voetbalpupil of junior is geweest, is het toch een groots en meeslepend verhaal. Ik begon er donderdagmiddag in de trein op het station Roosendaal in te lezen en vlak voor Maastricht had ik het uit.

Nooit heb ik met of tegen Hugo Borst gevoetbald, maar uit verhalen van hemzelf en van anderen heb ik begrepen dat hij zich met enige regelmaat op een nogal extreme manier door zijn drift laat leiden. De zachtaardige dromer schijnt zomaar een ongeleid projectiel te kunnen worden. Moeilijk voorstelbaar, al weet ik uit eigen ervaring dat ook bij rustige mensen plotseling de stoppen kunnen doorslaan; dat het schaap plotseling verandert in een hyena.Ooit werd ik voor een bizarre overtreding volkomen terecht uit het veld gestuurd. Welk draadje zat er ineens los? Nog kan ik de schaamte van toen hervoelen. Zeker wanneer ik terugdenk aan onze jongste jongen, die toen zeven was. Terwijl ik zat te balen in de kleedkamer, kwam een verschrikt wit kopje om de deur kijken. Ruudje kwam naast mij zitten, legde zijn handje op mijn knie en zei alleen maar: 'We zeggen het niet tegen mamma, hè?'

Ik vermoed dat ik als gemankeerde voetballer ongeveer even goed of even slecht was als Hugo Borst. Toen hij onlangs bij ons in de tuin was, hielden we het balletje nog eens even hoog. Tot mijn genoegen stelde ik vast dat ik die kunstjes beter beheerste dan Hugo. Klein geluk van een 53-jarige voetballer, die met zijn balvaardigheid nog even zijn tien jaar jongere collega de ogen wilde uitsteken. Wat ik uit 'Heintje' begrijp is dat Hugo goed strafschoppen kan nemen. Als kind deed hij mee aan een penaltytoernooi. Twee van de drie joeg hij achter de beroemde Pim Doesburg. Zo hebben wij, gemankeerde voetballers, allemaal onze particuliere hoogtepunten en specialiteiten. De vader van Hugo had bij WIA ook een specialiteit: ingooienWIA – Wakker In Alles. Nooit heeft deze club iets bijzonders gepresteerd in Rotterdam, maar toch is het een prachtige club. Ik ken WIA. Tegen deze oranje-blauwe helden heb ik met Unicum uit Rotterdam-Schiebroek vrij vaak gespeeld. Een nederlaag voor ons kan ik me niet herinneren. Winnen van WIA was mooi, want de club werd geleid door twee leraren van onze Palestinaschool in Kralingen: de gebroeders Kroon. Oude Kroon en jonge Kroon. Ik meen dat ze uit Werkendam kwamen. Met verve droegen oude Kroon en jonge Kroon het gedachtengoed van WIA uit, maar in tegenstelling tot enkele klasgenoten voelde ik me niet geroepen lid te worden van WIA. Iedereen zei altijd dat WIA stond voor 'Winnen Is Alles', maar Hugo legt in zijn boekje nog eens uit dat bij deze op 5 mei 1927 opgerichte vereniging geheel andere normen en waarden golden. 'Wakker In Alles' zijn de drie woorden die in 2 Timotheus 4:5 zijn terug te vinden: 'Maar gij, wees wakker in alles, lijd verdrukkingen, doe het werk van een evangelist, maak, dat men van uw dienst ten volle verzekerd zij.'