De griepprik

De 'O' is weer in de maand: tijd voor de gratis griepprik. Wie tot een risicogroep behoort, krijgt dezer dagen automatisch een oproep in de bus. Dat geldt onder meer voor 65-plussers en mensen met een chronische aandoening, zoals hart-en vaatziekten, suikerziekte, cara of een nierziekte. Anderen kunnen de prik ook halen, maar dan tegen betaling van zo'n 25 euro, plus de kosten van een bezoekje aan de huisarts.

Waarom inenten? Griep is toch niet zo gevaarlijk? Maar schijn bedriegt. De ziekte, veroorzaakt door het influenza-virus, geldt als de grootste killer uit de geschiedenis. Tientallen miljoenen mensen zijn er de afgelopen eeuw aan overleden, vooral tijdens de beruchte Spaanse griep van 1918-1919.

Maar ook een doorsnee epidemie eist vaak vele levens, vooral onder degenen met een chronische aandoening of een hoge leeftijd. Bij hen hoeft de griep zelf niet eens fataal te zijn, maar de ziekte kan dodelijke complicaties uitlokken, zoals een longontsteking, acute long-of hartziekten en beroertes. In Nederland komen vanwege die gevaren 3,6 miljoen mensen voor de prik in aanmerking. Driekwart van hen laat zich daadwerkelijk vaccineren.

De prik zorgt ervoor dat de griep niet of in veel mildere mate optreedt. Al met al zou dat jaarlijks zo'n vijfduizend sterfgevallen schelen. Toch biedt de prik geen volledige garantie, zo hebben onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum in Utrecht laten zien. Tijdens het griepseizoen van 1999-2000 volgden zij een groep van bijna 160 000 risicopatiënten. Per 1000 niet-gevaccineerden waren er 4,5 mensen die stierven of in het ziekenhuis belandden als gevolg van de griep. Voor degenen die waren ingeënt was dat slechts 2,2. De prik lijkt de risico's dus te halveren.

Mensen die niet tot een risicogroep behoren, kunnen zich ook laten vaccineren. ,,Uit medisch oogpunt hebben zij de prik niet nodig”, zegt Lex Goudswaard, huisarts te Houten en hoofd richtlijnontwikkeling en wetenschap bij het Nederlands Huisartsen Genootschap. ,,Toch kunnen ze ervoor kiezen als ze vinden dat de griep hun heel slecht uit zou komen. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor topsporters die een intensief trainingsprogramma volgen. Zelf moet ik er ook niet aan denken om elke winter ziek te worden, dus ik laat me ook vaccineren.” Bijwerkingen heeft de prik nauwelijks: soms wordt de arm wat pijnlijk, maar je kunt er niet ziek van worden.

Oktober, begin november, dat is de meest geschikte periode voor de griepprik. De afweer heeft dan nog net een paar weken de tijd om zich voor te bereiden op het griepseizoen. Dat begint halverwege november en loopt grofweg tot en met april, met de piek rond januari en februari. ,,Je kunt de griepprik zien als een soort verzekering”, zegt Goudswaard tot slot. ,,Misschien is hij niet nodig, maar je kunt nooit weten.”