Sneijder staat model voor vervelende karaktertrekjes

Een cruciale week voor Ajax brak door een 1-3 nederlaag tegen Heerenveen in crisissfeer aan. Het hakblok wordt klaargezet voor trainer Koeman. Maar hoe rechtvaardig is dat? Niet híj is in zijn nadeel veranderd, maar Ajax.

AMSTERDAM - Wesley Sneijder heeft de hoekschop genomen waaruit Ajax tegen Heerenveen aan de leiding is gekomen. Zijn ploeggenoten verzamelen zich rond Yannis Anastasiou, de maker van het doelpunt, in het besef dat ze zich gelukkig mogen prijzen - zo ongeconcentreerd en onnauwkeurig als ze spelen. Een enkeling hoopt wellicht tegen beter weten in dat dit dan de stimulans voor het dolende Ajax zal zijn.

Ver van de juichende ajacieden wandelt Sneijder in de richting van de spelersbank. Bij de verzorger aangekomen neemt hij een waterfles aan. Sneijder neemt een paar slokken en besproeit zijn gezicht. Dan loopt hij ogenschijnlijk onaangedaan naar de eigen speelhelft. Het is 1-0 voor Ajax, Heerenveen kan aftrappen.

Veel later, als Heerenveen al met 1-2 leidt, heeft Sneijder ruzie. Spits Sonck heeft hem gevraagd waarom hij de bal uit een vrije trap niet hoog voor het doel heeft gebracht. Sneijder is voor eigen succes gegaan, en de bal is hard in het zijnet geslagen.

Het is niet de ruzie op zich - zoiets gebeurt als voor een zwalkende topclub de ondergang nadert. Zo worden de frustraties ook uitgebeeld door Heitinga, de international die met de geprezen Maxwell nota bene tot de zwakste en slordigste ajacieden heeft behoord en die zich desondanks in de slotminuten verwijtend tot doelman Lobont richt.

Nee, het is de houding die de 20-jarige Sneijder over tientallen meters naar Sonck uitstraalt: borst vooruit, schouders opgetrokken, kin uitdagend en laatdunkend in de lucht. Wat moet jij nou? Hoe weinig recht van spreken hij in Amsterdam ook heeft, in dit geval heeft Sonck gelijk - maar wie zou dat Sneijder nog duidelijk kunnen maken?

Toch is dat niet de voornaamste vraag na de eerste competitienederlaag en het derde duel op rij zonder zege van Ajax, dat nu al negen verliespunten heeft en dat in de Champions League ook al duchtig is gepijnigd. Dan neemt de druk op de trainer toe.

Ronald Koeman weet hoe het werkt, én hij kan tegen een stootje. Er is in de Arena gezwaaid met witte zakdoekjes, een imitatie van het Spaanse gebruik om op het vertrek van de trainer aan te dringen. Dat is, zegt Koeman, op zo'n avond het goed recht van de fans.

Ze richten zich - laat dat wel gezegd zijn - tegen de trainer die Ajax nog maar anderhalf jaar geleden naar de kwartfinale van de Champions League leidde. Een andere trainer kan Koeman sindsdien niet of nauwelijks zijn geworden. Nee, Ajax is veranderd, en niet in zijn voordeel. Er is aan kwaliteit ingeboet, door het onvermijdelijke vertrek van Chivu en Ibrahimovic vooral. Bovendien is er iets grondig mis met de geestelijke ontwikkeling, mede doordat - ook door Koeman, laat dat tevens gezegd zijn - de noodzaak van corrigerende spelers is veronachtzaamd. Zelfoverschatting, een gebrek aan onderling respect én aan het besef van wat teambelang werkelijk inhoudt zijn er de gevolgen van, en Sneijder staat er model voor. Hij vond het vorige week na zijn doelpunt voor Oranje tegen Finland nodig om pedant de vinger voor de lippen te leggen, nadat er een beetje (gegronde) kritiek op hem was geweest. Na de 4-0 nederlaag tegen Bayern München toonde hij zich ongevoelig voor kernachtige veroordelingen van Koeman, de trainer die hij eerder al openlijk had geschoffeerd.

Het is uiteraard onrechtvaardig om het verval van Ajax louter aan Sneijder en diens gedrag, hoe karakteristiek ook, toe te schrijven. Anderzijds geeft het te denken dat kennelijk nog steeds niemand deze adolescent tot de orde heeft kunnen (of willen) roepen. Vooral Sneijder geeft voeding aan insinuaties dat Koeman zijn jongelingen niet meer zou raken. Maar over wie zou dat meer zeggen: over de gelouterde ex-vedette of over de talenten die de bal goed kunnen raken, maar daarnaast nog heel veel niet beheersen?

Weerloos blijken ze als Heerenveen, zeker niet in topvorm, in de tweede helft even versnelt. De Jong laat Yildirim begaan (1-1), Pienaar gaat opzij voor Vüyrynen (1-2) en De Jong en Heitinga laten invaller Selakovic koppen (1-3). De terugkeer van de lang onwillige Trabelsi biedt Ajax geen soelaas en dat Galasek en Van der Vaart geblesseerd ontbreken kan nauwelijks nog een excuus zijn. Ook mét hen toonde Ajax al regelmatig symptomen van de verbrokkeling.

In een crisissfeer breekt een week aan waarin Maccabi Tel Aviv (morgen in de Arena) en PSV (zondag in Eindhoven) moeten worden bestreden. Of het rechtvaardig is dat nu voor de ooit geloofde trainer het hakblok wordt klaargezet - wat zou een andere coach bij een ongewijzigd technisch beleid méér kunnen doen? - is niet meer de vraag, voor Koeman zelf althans niet. Hij kent de eendimensionale mechanismen in de voetbalwereld en hij zeurt niet.

Zo hard zijn de meeste van zijn spelers niet voor zichzelf.