Blair pal voor preventieve oorlogvoering

LONDEN - De Britse premier Tony Blair heeft gisteren zijn Irak-beleid en de doctrine van preventieve oorlogvoering hartstochtelijk verdedigd. Hij waarschuwde voor het 'dodelijke gevaar' van internationale terreur. Het zou 'monsterlijk voorbarig' zijn om te denken dat de dreiging voorbij is.

Blair deed de uitspraken tijdens een toespraak in zijn kiesdistrict Sedgefield. Hij ontkende dat Groot-Brittannië Irak binnenviel omdat dat land een 'direct' gevaar zou hebben gevormd. ,,Dan zouden we al in september 2002 actie hebben ondernomen'', aldus de premier, verwijzend naar het moment dat De Verenigde Staten en Groot-Brittannië juist naar de Verenigde Naties stapten om Irak te dwingen mee te werken aan wapeninspecties.

Ook ontkende Blair dat het hem puur om een 'regime-verandering' in Irak ging: het verwijderen van de slechte dictator Saddam. In plaats daarvan was zijn beslissing om Irak aan te vallen gebaseerd op een inschatting van Saddams dreiging. 'Redelijke' mensen waren om 'redelijke' redenen juist tegen de preventieve oorlog, gaf Blair toe, omdat zij de dreiging fundamenteel anders inschatten. Maar: ,,Uiteindelijk bestaat leiderschap uit het nemen van beslissingen.''

Blair probeert al maanden de Irak-kwestie achter zich te laten en zijn vizier op binnenlandse kwesties te richten. Maar ondanks zijn gepassioneerde betogen en drie commissies die hem inmiddels vrij hebben gepleit van gerommel met inlichtingen, wordt hij niet met rust gelaten over de oorlog en de rechtvaardiging ervan. Vorige week klapte oud-minister Clare Short uit de school door te melden dat de Britten VN-leider Kofi Annan afluisterden in de cruciale weken voor de oorlog begon.

Gisteren was het de beurt aan oud-wapeninspecteur Hans Blix -die vorig jaar de inspecties in Irak leidde in de maanden voorafgaand aan de oorlog- om de legitimiteit van de aanval te betwisten. Volgens Blix kon VN-resolutie 1441 -die Saddam opriep mee te werken aan inspecties- helemaal niet gebruikt worden om een aanval te rechtvaardigen.

Wellicht is er toch één meevaller voor Blair. Zijn minister van financiën Gordon Brown is volgens de Britse krant The Guardian kandidaat om de nieuwe voorzitter van het Internationaal Monetair Fonds te worden. Brown wil Blair al jaren opvolgen als premier. Als hij naar het IMF gaat, is die bedreiging voor Blairs positie in iedere geval van de baan.