HOE schuldig is een journalist als een ambtenaar lekt?

Heeft Hans-Martin Tillack, Brussels correspondent van het Duitse blad Stern, in 2002 een ambtenaar van de Europese Unie betaald voor geheime informatie? Olaf, het anti-fraudebureau van de EU, denkt van wel, maar heeft geen opsporingsbevoegdheid. Vandaar dat het de Belgische politie was die vrijdag bij Tillack binnenviel en zijn huis en de Brusselse Stern-redactie doorzocht. De agenten namen dossiers, gsm's en computers mee en hielden Tillack tien uur vast voor verhoor.

Tillack heeft veel geschreven over fraude. Onder Brusselse journalisten ontstond dan ook commotie: vallen Europese instellingen de persvrijheid aan? Olaf-chef Alberto Perduca kwam tekst en uitleg geven, maar dat riep alleen meer vragen op. Olaf heeft bij de Belgische justitie aangifte gedaan van corruptie, zegt Perduca. Maar welke informatie Olaf daarbij aan de Belgische justitie verstrekte, wil hij niet zeggen. Zoals hij al helemaal zwijgt over de sporen die naar Tillack wezen of over welke ambtenaar het gaat.

De zaak betreft artikelen die Tillack in 2002 schreef over financiële onregelmatigheden die de Europese ambtenaar Paul van Buitenen onthulde. De journalist bezweert dat hij nooit iemand heeft betaald voor informatie. Of dat zo is weten waarschijnlijk alleen hij en een eventuele ambtenaar. Belangrijker is de vraag wie dan verantwoordelijk is. Als een Europese ambtenaar informatie lekt, gaat hij disciplinair over de schreef. Krijgt hij ervoor betaald, dan pleegt hij een crimineel feit. Maar kan Tillack ook verantwoordelijk worden gehouden voor de loslippigheid van de ambtenaar? En als hij daarover wordt gehoord, heeft hij dan het recht zijn bron te beschermen?

Volgens de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ) is dat de hamvraag, en uitgerekend gisteren kwam het Belgische parlement met een antwoord. Unaniem stemde een kamercommissie in met bescherming van het bronnengeheim. Journalisten kunnen niet meer worden gedwongen om hun bronnen prijs te geven, behalve als volgens een rechter de staatsveiligheid in het geding is. Niets te vroeg, klagen Belgische journalisten. In andere landen bestaat de wet al, maar België moest eerst nog worden berispt door het Europese Hof voor de Mensenrechten. De zaak-Tillack lijkt in elk geval gesloten.