Eis: vijf jaar voor Congolese beul

ROTTERDAM - Het openbaar ministerie (OM) in Rotterdam heeft gisteren wegens foltering vijf jaar celstraf geëist tegen een voormalige kolonel uit Congo. Het is voor het eerst dat een Nederlandse rechter zich moet uitspreken over in het buitenland gepleegde misdrijven door een vreemdeling.

De 51-jarige Sebastien N., bijgenaamd 'koning der beesten', woont sinds 1998 in Nederland, daarom kan hij hier vervolgd worden. Met zijn berechting wil het OM het signaal afgeven dat schenders van mensenrechten niet ongemoeid gelaten worden.

In de zaak van de Congolese ex-kolonel gaat het om drie aanklachten van slachtoffers. Zo ziet een havenmedewerker uit Matadi in de voormalige bevelhebber van de Garde Civile de opdrachtgever tot zijn arrestatie en marteling in 1996. Aanleiding vormde de klacht van een bevriende zanger/

entertainer die weigerde 1500 dollar aan verschuldigde zeevrachtkosten te betalen voor zijn auto. Daarop laat N. de inklaarder oppakken en afranselen door zijn ondergeschikten. Vijf dagen wordt hij in het cachot gestopt.

Een collega/vriend van het slachtoffer zegt het aan de stok te hebben gekregen met de kolonel, 'alleen omdat hij in eenzelfde bruinkleurige BMW reed als de koning der beesten'. De werkelijke reden voor zijn arrestatie is dat de kolonel -'met zijn onverzadigbare libido', zoals de officier van justitie het ter zitting uitdrukte- een oogje heeft op diens vrouw.

De vrouw, het derde slachtoffer, werd naar eigen zeggen ontvoerd door de lijfwachten van

N. en twee weken vastgehouden op een hotelkamer in Matadi. Daar zegt zij meerdere keren te zijn verkracht en gedrogeerd door de bevelhebber van de Garde Civile. De verdachte ontkent de beschuldigingen in alle toonaarden. De namen van de aangevers zegt hij niet te kennen. Evenmin zou hij ooit opdracht hebben gegeven voor het slaan van arrestanten. Hij vermoedt dat de zogenaamde slachtoffers hem een hak wilden zetten, nadat hij in september vorig jaar in Nederland was aangehouden.

Maar hoe is hij dan ooit aan die bijnaam 'koning der beesten' gekomen, wil de rechter weten. ,,Die is afkomstig van een groep officieren die ik moest bijscholen'', legt N. uit. ,,Zij vonden dat ik hen te zware oefeningen liet doen.''

Diverse getuigen hebben er een heel andere verklaring voor, houdt de voorzitter van de rechtbank hem voor. In zijn rol als bevelhebber van de Garde Civile waande N. zich namelijk koning, alleenheerser. Mensen beschouwde hij als beesten, die je ook als zodanig moet behandelen.

Ook doet het verhaal de ronde dat hij ten behoeve van zijn seksuele lusten voortdurend vrouwen liet ophalen door zijn lijfwachten. Die vrouwen noemde hij 'beesten'.

Voor het openbaar ministerie staat het vast dat N. zich schuldig heeft gemaakt aan foltering in de zin van het VN-folteringsverdrag. Maar mr. P. Emmelot, raadsman van de kolonel, vindt dat het OM niet ontvankelijk is in zijn aanklacht omdat het parket het begrip 'foltering' onjuist hanteert. Bovendien noemt hij de verklaringen van de getuigen inconsistent en onderling tegenstrijdig.

Uitspraak over twee weken.