Wanneer vergaderen de Kamers samen?

* Dat Eerste en Tweede Kamer gisteren de vroegere koningin Juliana hebben herdacht in een verenigde vergadering is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Maar de beide Kamers lijken nu toch een traditie te hebben ingezet om gestorven leden van het koninklijk huis gezamenlijk te herdenken.

Juliana is de derde Oranje die sinds de Tweede Wereldoorlog is gestorven. Haar moeder, koningin Wilhelmina (1962), en haar schoonzoon, prins Claus (2002), gingen haar voor. Voor Claus kwamen Eerste en Tweede Kamer bijeen. Wilhelmina (die van 1898 tot 1948 heeft geregeerd) werd nog in afzonderlijke bijeenkomsten herdacht.

De vraag of de Kamers een gestorven lid van het koninklijk huis gezamenlijk herdenken, wordt overgelaten aan de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer. De Grondwet schrijft op dit punt niets voor. In een aantal gevallen geldt echter wel een grondwettelijke verplichting om een verenigde vergadering te houden.

De bekendste gelegenheid is prinsjesdag, als de koningin in de Ridderzaal de troonrede voorleest. Ook de inhuldiging van een nieuwe koning(in) moet in een verenigde vergadering (in Amsterdam) plaatshebben. Over wetten, waarin eventuele troonopvolgers aan de Staten-Generaal toestemming vragen voor hun huwelijk, moet eveneens in een verenigde vergadering worden besloten. En dat geldt ook voor wetten waarin personen van de erfopvolging worden uitgesloten, of waarin juist een nieuwe troonopvolger wordt aangewezen. Ook is Nederland niet officieel in oorlog, als niet eerst de beide Kamers van de Staten-Generaal dat in een verenigde vergadering hebben uitgesproken.