RKC-trainer Jol: Laat Advocaat maar bellen

Martin Jol is bezig aan zijn laatste maanden bij RKC, dat vanavond Ajax ontvangt. Hij is een prestatietrainer. Maar als je 't hem vraagt ook een reputatietrainer. En als hij zich goed voelt (wat meestal zo is) ook een presentatietrainer.

WAALWIJK - Zijn vakmanschap is onomstreden, maar Martin Jol heeft nog geen club voor volgend seizoen. Te lastig, te eigengereid voor een topclub? Een monoloog van een Haagse vrije jongen van 48 jaar over beeldvorming - waaraan hij meedoet en waartegen hij zich afzet.

,,Stel dat Den Haag de voetbalstad nummer één was gebleven, zoals ooit. Wie weet nog wie de goddelijke kale was? Maar Bertus de Harder was toen een idool zoals later Cruijff dat voor mij was: de enige die me heeft opgewonden. Als, zeg ik weleens gekscherend, Den Haag voetbalstad nummer één was gebleven, was ik Rinus Michels geweest, en eerder als speler een soort Ruud Krol. Nu wordt het beeld bepaald door spelers die in Amsterdam en Rotterdam een fenomeen zijn geweest.''

,,Met de amateurs van Den Haag bereikte ik de hoofdklasse, met Scheveningen werd ik algeheel amateurkampioen en met Roda JC wonnen we de beker. RKC werd een modelclub genoemd. Ik krijg altijd alle bonussen die in mijn contract zijn afgesproken. Er is in Nederland volgens mij geen andere trainer die op elk niveau het maximale eruit heeft gehaald. Meer complimenten dan ik heb gehad, kun je niet krijgen.''

,,Dan wordt gezegd: 'Ik zou wel eens willen zien wat hij bij Feyenoord kan'. Maar bij anderen is dat kennelijk geen vraag. Dat Van Marwijk werd gehaald was dapper. Hij had het wel goed gedaan bij Fortuna, maar hij hing ook lang bij ons onderin, hoor. De keuze voor Ruud Gullit als nieuwe trainer snap ik nu wel. Volgens de polls wilde het volk hem. Ik had het als voorzitter Van den Herik waarschijnlijk ook gedaan: een trainer met aantrekkingskracht, ook op spelers. Dat was ik voor RKC.''

,,Ze maken zich nu zorgen om mij: dat ik straks naast de pot pis. Maar ik ben de enige die dat bepaalt. Ik heb twee clubs afgezegd. Het belangrijkste is dat je onafhankelijk kunt denken. Dat zie ik ook bij Co Adriaanse. Toen hij na zijn ontslag bij Ajax een jaar in de Franse Alpen zat heeft hij geen enkele aanbieding gehad. Zo'n vakman! Waarom worden Gullit en Wouters, als assistent bij Oranje, wel gevraagd? Ze werden Europees kampioen in 1988. Het is wel te begrijpen, maar het is ook allemaal beeldvorming.''

,,Iemand zegt dat ik tactisch sterk ben en iedereen neemt dat over. Maar ik maak er ook gebruik van. Er is bij mij voor miljoenen aan spelers verkocht. Ze werden beter, óók omdat ik ze steeds zei dat ze goed waren. Als ik een speler vertrouwen wil geven schuif ik 'm op een persconferentie gewoon naar voren. Fantastisch gedaan, zeg ik dan. Dat zie ik dan in zeven van de tien verhalen terug.''

,,Adriaanse zei me laatst: 'Je hebt reputatietrainers, presentatietrainers en prestatietrainers. Jij en ik behoren tot de laatste groep'. Was ik het niet helemaal mee eens. Ik denk dat ik ook tot de eerste categorie behoor. En als ik in vorm ben, ook tot de tweede. Ik snapte Adriaanse wel, maar er zat ook iets van wrok in. Daarin moet hij niet vervallen. Hij moet er boven staan, en dat vind ik van mezelf ook.''

,,Als ik gefrustreerd was geweest had ik mijn assistent Petrovic niet gestimuleerd toen Gullit hem als zijn assistent bij Feyenoord vroeg. Ik heb me kwaad gemaakt om de reacties. Petrovic heeft zoveel karakter en persoonlijkheid en hij heeft al jaren zo goed opgelet - en dan zou hij de ervaring missen om assistent van Gullit te zijn? Binnen een maand heeft hij het vak onder de knie.''

,,Bovendien is Gullit niet zo onervaren meer. Hij heeft een bepaald gevoel met spelers. Bij Newcastle United schreef hij de volksheld Shearer af. Die maakt nu nog z'n doelpunten. Die fout zal Gullit niet snel meer maken. Hij stapt er niet ongerept in. Dat willen wij nu wel zeggen, maar dat is niet zo. Feyenoord is de derde club van Nederland. Denk je dat ze dat volgend seizoen niet zijn? Nou, dan. Dan hebben ze het toch niet minder gedaan?''

,,In bepaalde omstandigheden zou ik mezelf als assistent kunnen voorstellen. Bondscoach Advocaat is een Hagenaar. Hij, Aad de Mos en ik behoren tot de speciale ADO-groep die stond voor een mix van karakter en goed voetbal. Maar het blijft opmerkelijk dat Hagenaars elkaar niet opzoeken. Ik heb begrepen dat Advocaat me best hoog heeft zitten. Laat hij maar bellen. Ik ben niet anders dan anderen: een groot toernooi als het EK is het summum. Maar jij en ik weten dat ze voor dit soort functies een ander type dan ik vragen.''

,,Assistent van Guus Hiddink bij PSV, daarover heb ik ook gemijmerd, al was ik twee jaar geleden nog ziek van hem. Wat ik nu bij Feyenoord nooit heb gehad, had ik toen met PSV wel: het gevoel dat ik er dichtbij was. Spelers hadden geventileerd dat ze me wilden. Maar Guus ging met Zuid-Korea maar door op het WK: kwartfinale, halve finale. Ik dacht: moet je mij hebben, Guus? Toen voorzitter Van Raaij erheen ging wist ik genoeg.''

,,Wat Hiddink doet is knap. Rommedahl doet nooit meer mee, Kezman en Robben vielen geblesseerd weg. Ik heb hem er nooit over gehoord. Is dat ervaring, een kwaliteit? Of weet hij dat hij daar niet aan moet beginnen? Dat bijna nonchalante speekt mij aan. Hem maak je niet gek. Dan kun je afstand nemen. Wie kan dat? Trainers van RKC en ADO niet. Die zitten doorgaans tot hun zestigste in de stress.''

,,Bij mijn weten is één keer openlijk gesuggereerd dat ik te lastig zou zijn. Heerenveen-voorzitter Riemer van der Velde zei: 'Martin is koppig, ik ook'. Is dat beeldvorming of niet? Ik ben na Foppe de Haan de langst bij een club zittende trainer, zes jaar bij RKC. Dan zou ik niet kunnen samenwerken? Ik heb hier nooit klachten gehoord.''