'Dit verdriet is na een week weer voorbij'

,,Dank voor uw warme manier van koningin zijn'', schrijft Loek Koopman op de officiële condoleance-site van het koninklijk huis. Iemand anders: ,,U was de koningin van mijn jeugd. Het was mede door uw uitstraling een heerlijke tijd.''

In drie dagen tijd hebben zo'n tienduizend mensen daar hun hart gelucht, en nog eens twaalfduizend op condoleance.nl.

Maar van een collectieve rouw om het overlijden van prinses Juliana is in Nederland geen sprake. Dat kan nog veranderen, volgens een woordvoerster van de gemeente Meppel, waar op het stadhuis een register ligt. ,,Bij prins Claus kwamen de meeste steunbetuigingen ook pas na de begrafenis binnen. Dan leeft het meer'', zegt ze.

Alle gemeenten in Nederland hebben condoleanceregisters neergelegd, met een foto van Juliana en bloemen.

,,Mensen komen hier ook om over de prinses te praten en als ze wat emotioneel worden, geven we ze een glaasje water of een kopje koffie'', zegt een woordvoerster van het provinciehuis in Maastricht.

Ook in woon- en zorgcentra zijn registers neergelegd.

Uit een rondgang langs grote, middelgrote en kleine gemeenten blijkt dat het fysiek tekenen van het register in de kleinste plaatsen relatief het populairst is. In Staphorst, Thorn en Kessel, met inwonertallen rond de tienduizend en minder, kwamen tot vijftig mensen tekenen. In de middelgrote plaatsen met tienduizenden inwoners (Oegstgeest, Meppel en Dordrecht) namen rond de honderd bezoekers de moeite om langs te komen.

De stadhuizen in de grote steden (Utrecht, Maastricht) ontvingen gemiddeld tweehonderd mensen die een boodschap achterlieten, Amsterdam bijna driehonderd. In Utrecht waren het niet alleen ouderen, zoals verwacht, maar ook bijvoorbeeld studenten.

Ook op de koninklijke website meldt zich jong publiek. Zo schrijft Angela Steinvoort: ,,Ik heb u nooit meegemaakt als onze koningin, want ik ben zelf pas eenentwintig. Als ik tv-beelden van u zie, lijkt u een grappige koningin, maar ook heel serieus. Het is een verlies voor ons land. Ik wens de familie veel sterkte toe.''

In het condoléanceregister spreken sommigen ook van diepe droefenis en moeilijke tijden. Volgens psychiater A. Van Dantzig gaat dat wat ver.

,,Ik heb daar mijn twijfels over. Hoeveel kun je houden van een lid van het koninklijk huis? Dit verdriet is na een week weer voorbij. Iemand die zijn geliefde verliest is er lang niet zo snel overheen.''

Het uitblijven van een collectieve rouwbeweging verklaart Van Dantzig door Juliana's lange ziekbed.

,,Voor een heleboel mensen was ze eigenlijk al dood. Ze was nooit meer op tv, en velen hebben haar niet als koningin gekend.''