HOE | stierf Lenin?

Hij is al tachtig jaar dood, maar de geruchten dat Vladimir Iljitsj Oeljanov, beter bekend als Lenin, overleed ten gevolge van syfilis zijn weer springlevend.

Nu denkt een team van Israëlische artsen overtuigende aanwijzingen te hebben verzameld dat het niet puur om een gerucht gaat. De twee psychiaters en een neuroloog hebben hun bevindingen vastgelegd in het European Journal of Neurology: de Russische revolutionair heeft zijn laatste jaren in extreme pijn doorgebracht en is gestorven tengevolge van syfilis.

Zij baseren zich op documenten die in 1991 na de val van de Sovjet-Unie zijn vrijgegeven, Lenins medisch dossier, het autopsierapport en getuigenissen van artsen die Lenin behandelden en na zijn dood in 1924 een zwijgplicht opgelegd kregen.

De officiële reden voor Lenins dood luidde indertijd: aderverkalking die de toevoer van vers bloed naar de hersenen belemmerde. Maar slechts acht van 27 artsen die Lenin behandelden en bij de autopsie aanwezig waren, ondertekenden het rapport. Zijn twee lijfartsen weigerden hun handtekening te zetten.

Dr.Vladimir Lerner, een in Moskou geboren psychiater, nu verbonden aan de universiteit van Beer Sjewa, werkte als jonge arts met de zoon van Lenins lijfarts. Die vertelde hem dat zijn vader hem ooit had toevertrouwd dat er wel acht autopsierapporten waren opgesteld met verschillende doodsoorzaken. Slechts in één stond dat syfilis Lenin de das had omgedaan.

Volgens Lerner wijzen alle symptomen erop dat de geslachtsziekte inderdaad de ware oorzaak was. Maar het meest overtuigende bewijs vormde wel dat een comité van artsen in 1922 Lenin als middel 'Salvarsan' had voorgeschreven, een arsenicumverbinding die indertijd alleen aan syfilispatienten werd gegeven.

De onderzoekers stuitten ook op een officiële 'cover-up'. Zo ontbraken belangrijke documenten in het dossier, waaronder de bloedtesten. De commissaris voor gezondheidszaken bleek zelfs de patholoog opdracht te hebben gegeven om 'bewijzen' te leveren dat Lenin niet aan syfilis was gestorven.

Verder memoreert het Israëlische team dat Lenin indertijd dé syfilis-expert had geraadpleegd. Eens gevraagd naar de aard van Lenins ziekte had die geantwoord: ,,Iedereen weet voor wat voor soort hersenafwijking ik word geraadpleegd.''

De hersenen van Lenin, die nog bewaard worden in Moskou, kunnen echt uitsluitsel geven. Maar de Israëlische artsen betwijfelen of de Russische autoriteiten ooit onafhankelijke buitenstaanders zullen toestaan het hersenweefsel te bestuderen.