'Ze moeten méédoen'

AMSTERDAM - Twee kleine fietsjes met vrolijke gele zadels en felrode stuurtjes staan te midden van fitness-toestellen en stepapparaten, die opeens kolossaal lijken. Op de fietsjes zitten twee meisjes, en ze trappen zo hard als ze kunnen. Dat is niet erg hard.

De donkere Xorya (9) en de blonde Elvire (6) zijn vandaag in het Sport Medisch Centrum voor de Fitkids-training. Ze zijn ziek, chronisch ziek. ,,Nog drie minuten!'' roept fysiotherapeute Brenda Pronk en Elvire, die er met haar blonde staarten en doorschijnend witte huid uitziet als een engeltje, trapt dapper door. Zij is nierpatiënt en heeft ook een verstandelijke achterstand.

Xorya heeft een spierziekte waardoor haar vingers en voeten helemaal krom staan. Ze heeft daarnaast kinderreuma en lijdt veel pijn. Elke avond en ochtend moet haar moeder haar masseren om de vingers recht te wrijven. En één à twee keer per week moet haar dochtertje haar spieren trainen, omdat ze anders in een rolstoel kan belanden.

Stijfjes springt het meisje een paar keer touwtje en wordt dan aangemoedigd een lage horde te nemen, een soort bruggetje. Die komt ze bijna niet over. Haar moeder kijkt toe en zucht: ,,Thuis heeft ze ook moeite met traplopen.''

'Fitness met een therapeutische rand' wordt er gegeven bij Fitkids, want de kinderen die hier komen hebben allemaal wat. Een hartkwaal, diabetes, of Downsyndroom. Maar nu worden ze eens niet opgehaald met een busje; hier zitten ze midden in de stad, met uitzicht over sportvelden. Er staan stoere apparaten, en vriendjes mogen mee komen sporten. In een ziekenhuis of revalidatiecentrum kan dat allemaal niet. Dit is precies wat de stichting Artsen voor Kinderen, de motor achter dit project, beoogt: chronische zieke kinderen laten méédoen. Omdat dat fijn voor ze is, en ook gezond.

Minimaal twee fysiotherapeuten begeleiden een groep van maximaal tien kinderen. ,,Wij moedigen ze op positieve punten aan'', zegt Brenda Pronk. ,,Meestal worden ze gewezen op wat ze niet kunnen, of gaat alle aandacht uit naar het been dat ze niet hebben. Hier zeggen we: 'Kom, we gaan hardlopen! Drie minuten! Heel goed, de volgende keer vier minuten!' En al is dat nog niets, vier minuutjes hardlopen, je ziet dat het ze zelfvertrouwen geeft.''

Xorya wordt uitgenodigd om een spelletje badminton te spelen met Elvire. Ze heeft het niet door, maar daarbij maakt ze precies díe strekbewegingen die haar pols wat soepeler maken. ,,Ja'', knikt haar moeder, ,,nu doet ze dit veel makkelijker. Bij fysiotherapie vindt ze die oefening zwaar en heeft ze ook eerder pijn.''

Sommige kinderen vinden het zo leuk bij Fitkids dat ze zich te veel inspannen. Brenda Pronk: ,,Laatst trainde ik hier met een hartpatiëntje, die ging maar door en door. Tot ik opeens zag dat zijn lippen blauw aanliepen. Als je hem er dan uithaalt, is het net als altijd: hij kan weer niet meekomen. Dus ben ik ongemerkt en spelenderwijs iets rustigers met hem gaan doen.''

Met een grote bal doen de fysiotherapeutes afsluitend nog tikkertje met de twee meisjes, die giechelend wegrennen voor de bal. Stiekem hebben ze heel wat bewogen vandaag, alles bij elkaar. Zweetdruppeltjes staan bij Xorya op het hoofd. Ze vond het leuk, zegt ze zachtjes, en vraagt dan aan haar moeder of zij haar flesje drinken wil openmaken. ,,Probeer het zelf eerst even'', antwoordt die. De kleine, kromme vingers draaien -en het lukt.