Molen baggert erwten

Haast liefkozend praten ze over hem in het Nationaal Baggermuseum. En ook op bezoekers heeft-ie een onweerstaanbare aantrekkingskracht. Zonder de 'erwtenmolen' zou het baggermuseum een stuk minder aantrekkelijk zijn.

De erwtenmolen is een tot en met de laatste klinknagel minutieus nagebouwd model van een echte oude emmerbaggermolen, de IJsselmeer. Het museummodel werd gemaakt door een 'echte' baggeraar. Het mini-baggerwerktuig van 1.60 x 90 x 40 cm is zo speciaal maakt, omdat het ook echt functioneert. Alleen baggert het geen blubber op, maar harde groene erwtjes. Die worden door de emmertjes aan de ronddraaiende molen uit een bak geschept, die de rivierbodem moet voorstellen, en vallen vervolgens met een kletterend geluid via een stortgoot in een andere bak die model staat voor het schip, dat de bagger afvoert. Als na vijf minuten alle erwtjes van de ene naar de andere bak zijn overgeheveld, kan het hele proces opnieuw beginnen.

Je snapt meteen hoe een baggervaartuig werkt. Daar kan geen theoretisch verhaal tegenop, zegt conservator Hans Wijn. Al zeventien jaar functioneert het model onder de goedkeurende blikken van de 'aartsvaders' van de Nederlandse baggerindustrie, de Volkers, de Bossen en de Kalissen, van wie de portretten in het museum hangen.

Soms gaat de erwtenmolen buitengaats, dan moet er 'gebaggerd' worden op een beurs of open baggerdag. Dan laten bezoekers de hightech-stands volgens Wijn vaak links liggen, want zo'n draaiende baggermolen spreekt toch wel ietsje meer tot de verbeelding.