Nieuw bewijs van bestaan Jemaah Islamiyah

De Indonesische overheid werd lange tijd verweten het moslimfundamentalisme oogluikend toe te laten en mild op te treden tegen terreur. Aziatische buurlanden, Australië en de Verenigde Staten uitten hierover hardop hun ergernis, maar dat werd als bemoeizuchtig beschouwd.

Nog altijd stuit eenieder die in Indonesië over moslimextremisme begint, op geërgerde reacties. De fundamentalisten vormen maar een handjevol mensen, is de algemene tegenwerping. Die staan tegenover miljoenen inwoners die tolerant zijn en graag samen willen leven met mensen die een andere godsdienst belijden. Ondanks het feit dat Indonesië een lange traditie kent van moslimfundamentalisme, blijft hun aantal steeds maar tot dat handjevol beperkt. De staat heeft alles prima onder controle, Jemaah Islamiyah is een verzinsel van westerlingen. Waarom zeurt iedereen zo?

Toch lijkt er wel wat te veranderen. Indonesië moet ook wel, want er komen steeds meer aanwijzingen dat de terreurbeweging Jemaah Islamiyah haar hoofdkwartier in dit land heeft. Een vorige week uitgekomen rapport van de Internationale Crisisgroep (ICG) wijst er bovendien op dat het belang van Jemaah Islamiyah voor heel Zuidoost-Azië veel groter is dan totnogtoe werd verondersteld.

Het rapport van het onafhankelijke onderzoeksinstituut met hoofdvestiging in Brussel en een regionaal kantoor in Singapore stelt dat Jemaah Islamiyah nauw samenwerkt met het Moro Islamitisch Bevrijdings Front, dat op de Filippijnen verantwoordelijk is voor een reeks van aanslagen. De twee groepen zouden elkaar helpen met het trainen van mensen en het uitvoeren van aanslagen. Dat een groot aantal leden van Jemaah Islamiyah inmiddels gevangenzit betekent allerminst dat de beweging nu vleugellam zou zijn, aldus de ICG. Een nieuwe lichting terroristen wordt op de Filippijnen getraind.

Abu Bakar Bashir, de vermoedelijke leider van Jemaah Islamiyah en leider van een koranschool op Midden-Java, zit in Jakarta gevangen. Hij vindt de beschuldiging dat hij de leider is van de terreurbeweging absurd, omdat volgens hem de hele organisatie niet bestaat.

Maar hij werd onlangs in verlegenheid gebracht door de bekentenissen van een Australische terrorist. Jack Roche vertelde een Australische rechtbank niet alleen lid te zijn van Jemaah Islamiyah, maar herhaalde verschillende malen dat Bashir de internationale leider is van deze groep. Roche staat terecht voor het voorbereiden van een aanslag op de Israëlische ambassade in Australië in 2000. Over hoe deze aanslag ontstond bestaat, volgens de getuigenis van Roche, onenigheid tussen de lokale leiders van Jemaah Islamiyah in Australië aan de ene kant en de leider van Jemaah Islamiyah in Maleisië, Hambali, aan de andere kant. Hambali is een van de belangrijkste leiders van de groep. Hij werd vorig jaar gevangengenomen door de Verenigde Staten en zit op een geheime locatie in detentie.

Volgens Roche waren de lokale leiders in Australië zo gefrustreerd over de inmening van Hambali dat ze Bashir hebben gebeld. Die heeft daarop de aanslag afgeblazen. Roche kreeg persoonlijk een telefoontje van Bashir met de opdracht te stoppen met de voorbereidingen. ,,Hij is degene die beslissingen neemt over de structuur van Jemaah Islamiyah in Zuidoost-Azië'', verklaarde Roche in op band opgenomen politieverhoren.

Bashir werd kort na de aanslag op Bali in 2002 gevangengenomen en veroordeeld tot vier jaar cel wegens gesjoemel met visumpapieren. Het feit dat hij de leider zou zijn van Jemaah Islamiyah kon (of wílde -zoals vele ingewijden geloven) de Indonesische justitie niet hard maken. Bashir kwam afgelopen april, na achttien maanden cel, vervroegd vrij, maar werd direct opnieuw in hechtenis genomen vanwege een zaak waarin hij ditmaal wél wordt beschuldigd van het leidinggeven aan een terroristische organisatie.

Jemaah Islamiyah wordt verantwoordelijk gehouden voor meer dan veertig recente bomaanslagen. De bekendste zijn die op Bali (202 slachtoffers) en die bij het Marriott-hotel in Jakarta vorig jaar (12 doden).