Multicultureel geluid VN-organisatie

Immigratie is nodig voor economische groei en dynamiek, stelt de VNontwikkelingsorganisatie UNDP in haar jaarlijkse rapport. De toenemende stroom migranten brengt haar eigen cultuur mee en moet de ruimte krijgen die te beleven.

AMSTERDAM - Canada heeft zijn eigen variant op het hoofddoekjesdebat: Mogen sikhs op de motor hun tulband ophouden in plaats van een helm? Het is slechts een van de vele praktische problemen in Toronto, een stad waar bijna de helft van de inwoners in het buitenland is geboren.

In haar jaarlijkse Human Development Report geeft de VNontwikkelingsorganisatie UNDP dit voor-beeld als illustratie van de culturele gevolgen van internationale migratie. Die is in de laatste tien jaar van de vorige eeuw sterker gegroeid dan ooit, van 154 miljoen naar 175 miljoen mensen wereldwijd. Europa was het werelddeel dat de meeste migranten opnam, 62 miljoen in 2000. Maar in Noord-Amerika was de groei van het aantal migranten veel sterker.

UNDP stelt onomwonden dat de westerse wereld immigratie nodig heeft om economisch sterk te blijven. ,,Immigranten zijn een bron van vaardigheden, arbeidskracht, ideeën en knowhow.” Indiërs spelen een belangrijke rol in de Amerikaanse ict, Europese ziekenhuizen profiteren van Afrikaanse verpleegsters, Chinezen investeren in Australië en Filippino's houden Saoedische huishoudens draaiend.

Europa heeft de immigranten hard nodig om het achterblijvende geboortetal en de gevolgen van de vergrijzing op te vangen, aldus UNDP. Het aantal immigranten in Europa zal tot 2050 zelfs moeten verdubbelen, om het bevolkingsaantal op peil te houden. De toestroom van immigranten is volgens UNDP niet alleen nodig, maar ook onvermijdelijk. Steeds meer regeringen werpen barrières op tegen immigratie, maar de cijfers blijven in grote lijnen toch stijgen. ,,Pogingen om de stroom van mensen te keren zijn strijdig met het getijde van de globalisering”, meldt het rapport van de VN-organisatie.

Al deze nieuwkomers brengen hun eigen talen, culturen en godsdiensten mee. Dankzij moderne communicatiemiddelen is het contact met het land van herkomst ook intensiever dan ooit. Migranten moeten volgens UNDP de ruimte krijgen om hun eigen cultuur te beleven, anders ontstaan er spanningen die ooit tot ontlading komen.

Met dit pleidooi gaat de VNorganisatie nog een stapje verder in de uitbreiding van het begrip 'ontwikkeling'. De UNDPrapporten komen al vijftien jaar uit en de bedoeling is altijd geweest om verder te kijken dan naar geld alleen. Ook levensverwachting, scholingskansen en geletterdheid spelen in deze visie een rol bij het bepalen van het ontwikkelingsniveau.

In de jaarlijkse ontwikkelingsindex van UNDP staan de bekende landen weer bovenaan: Noorwegen, voor de vierde achtereenvolgende keer nummer één, gevolgd door Zweden, Australie, Canada en op de vijfde plaats Nederland. Ook in de onderste regionen is niets veranderd: Sierra Leone, voor de zevende maal het laagst scorende land, net onder Niger, Burkina Faso, Mali en Burundi.

UNDP luidt opnieuw de noodklok over de landen in Centraalen Zuidelijk Afrika. Die raken op belangrijke punten alleen maar verder verwijderd van de Millenniumdoelstellingen die de wereldgemeenschap zichzelf in 2000 heeft gesteld, zoals halvering van honger en armoede in 2015, een afname met twee derde van de kindersterfte en basisonderwijs voor alle jongens en meisjes. Niet alleen in Afrika raken landen achterop, ook Irak, Afghanistan, Noord-Korea, PapoeaNieuwGuinea en Haïti doen het slecht. Wereldwijd komen de Millenniumdoelstellingen wel dichterbij, vooral dankzij de verbeterde levensomstandigheden van heel veel mensen in China en India.

Cultuur en religie spelen nauwelijks een rol in het achterblijven van bepaalde landen, aldus UNDP. De auteurs van het rapport ontkennen dat een 'problematische Afrikaanse cultuur' de oorzaak van de achterblijvende ontwikkeling is. Zij zoeken die eerder in de geografie, de bevolkingssamenstelling en de gezondheidssituatie.

Veel van de achterblijvende landen zijn (vrijwel) afgesloten van de zee en hebben een relatief kleine bevolking. Daardoor kunnen zij nauwelijks meedelen in de zegeningen van de globalisering. Bovendien zijn de meeste Afrikaanse probleemlanden zwaar getroffen door de aidsepidemie.