Staatssecretaris Ross maakt zich schuldig aan 'onbehoorlijk bestuur'

Opeens zijn er weer wachtlijsten in de gehandicaptenzorg. De landelijke aantallen zijn nog onduidelijk, maar bij één Brabantse instelling staan nu al 75 verstandelijk gehandicapte kinderen op de wachtlijst.

AMSTERDAM - Hij heeft geen personeelstekort, hij heeft ook genoeg plaats - hij krijgt alleen geen geld meer voor de zorg die nieuwe cliënten nodig hebben. Dus neemt hij, met pijn in het hart, geen nieuwe cliënten aan.

P. van Kalken is directeur van De Trimaran. Deze instelling in het Brabantse Uden biedt zorg aan kinderen met een verstandelijke handicap. En met succes. In Brabant probeert men sinds een paar jaar beter in te spelen op de specifieke behoeften van deze kinderen, en hun ouders op verschillende manieren te onder-steunen. Kinderen kunnen wonen in de Trimaran, maar dat hoeft niet altijd. Via de Trimaran kunnen ze ook af en toe een paar nachten gaan logeren, kan er ondersteuning op school worden geboden of thuis, in de vorm van speciale thuiszorg. ,,Dankzij al die soorten zorg kunnen veel van deze kinderen thuis blijven wonen. Doordat de druk in de gezinnen afneemt, hoeven ouders niet de zware beslissing tot uithuisplaatsing te nemen.”

Tot voor kort maakte Van Kalken financiële afspraken over het aantal cliënten dat hij elk jaar zou helpen. Daarnaast was er geld om wachtlijsten weg te werken. Instellingen die méér cliënten verzorgden, kregen van de overheid ook méér geld. ,,Wij waren daar erg gelukkig mee”, zegt Van Kalken. ,,We hebben de afgelopen drie jaar 30 procent groei gehad doordat we veel kinderen van de wachtlijst konden opnemen. Daarnaast hebben we veel naschoolse opvang, thuiszorg en logeermogelijkheden verzorgd. Al die extra zorg die we leverden, kregen we vergoed van de overheid.”

Ook het eerste kwartaal van 2004 nam de instelling weer extra kinderen aan en maakte afspraken met ouders voor ondersteuning. Maar in april, zegt Van Kalken bitter, zag de staatssecretaris opeens dat het budget op was. Voor het hele jaar. Wie nu meer zorg levert, krijgt die niet meer betaald. Van Kalken: ,,We hebben onmiddellijk gezegd: er kan geen kind meer bij. Er zullen wachtlijsten komen en crisissituaties ontstaan, maar het kan niet meer.” Hij had al toezeggingen gedaan: die kunnen niet nagekomen worden. En hij had zo'n 30 kinderen extra geholpen, à raison van 600 000 euro. Dit wordt waarschijnlijk niet terugbetaald aan zijn instelling. ,,Ik zit nu dus al met een gat van zes ton in mijn begroting over 2004. Op een totaal van zo'n negen miljoen euro is dat een groot tekort.”

Crisissituaties, waarbij ouders de zorg niet meer aan kunnen, dreigen nu in een aantal gezinnen. En wachtlijsten zijn er, na twee jaar afwezigheid, intussen ook weer: al 75 kinderen hebben tussen april en juli 'nee' te horen gekregen. Vizier, een Brabantse instelling voor gehandicaptenzorg aan volwassenen, heeft al 125 mensen op de wachtlijst. Van Kalken: ,,De wachtlijst groeit veel sneller dan ik vreesde - ik vind dat heel ernstig. Kinderen moeten wachten op zorg en dat is schrijnend. Want de draagkracht van de ouders wordt minder en dan komt het al gauw neer op uithuisplaatsing van het kind.”

De medewerkers van de Trimaran vinden het zo moeilijk om nee te verkopen aan ouders die om hulp of ondersteuning vragen, dat Van Kalken nu maar die 'rol van boeman' op zich genomen heeft. Ondertussen voelt hij zich wel 'belazerd'. ,,Dit is gewoon onbehoorlijk bestuur. We spreken wat af met de overheid in januari; na nog geen drie maanden wordt dat weer afgekapt. En 'nee' zeggen tegen ouders betekent niet voor eventjes 'nee', maar voor dit hele jaar. Minstens.”