Zilveren medaille voor zorgenkindje

Met een subliem zwemmende Pieter van den Hoogenband als kopman zorgde het Nederlandse estafetteteam voor een regelrechte sensatie door het zilver te pakken op de 4x100 meter vrije slag. Inge de Bruijn leidde de vrouwen een dag eerder naar brons.

ATHENE - Het trauma van Sydney werd met gedecideerde slagen in het olympisch water van Athene uitgewist. Vier jaar lang was de estafette bij de mannen een zorgenkindje in de Nederlandse zwemsport. Op het mooiste toneel kwam het allemaal goed.

Het kwartet met Johan Kenkhuis, Mitja Zastrow, Klaas-Erik Zwering en Pieter van den Hoogenband zorgde gisteravond in het Olympic Aquatic Centre voor een senstatie. Met het zilver op de 4x100 meter vrije slag, achter Zuid-Afrika, werd niet alleen Amerika (brons) verslagen, maar ook sterker geachte ploegen als Rusland en Australië.

Daarmee deelde Van den Hoogenband een tweede psychologische tik uit aan zijn rivalen op de 100 en vooral 200 meter vrije slag. Met zijn splittijd (46.79) evenaarde hij bijna zijn beste tijd ooit.

Eerder op de avond had de Geldropse titelverdediger in de halve finale van de 200 meter de beoogde zwemkoningen van de Spelen, Ian Thorpe en Michael Phelps, al een voorzichtige tik gegeven. En met 1.46.00 had hij niet eens het achterste van zijn tong laten zien. ,,Dat hebben de anderen misschien ook niet gedaan. Maar ik denk dat Pieter nog wat beter in vorm is dan in Sydney, sprak zijn coach Jacco Verhaeren.

Het zilver op de estafette kwam totaal onverwacht. De aflossingen waren al enkele jaren geleden aangewezen als de speerpunten voor de olympische missie in 2004. Maar bij de mannen leek er een vloek op te rusten. Na het debacle op de 4x100 vrij in Sydney, waar op een foutieve overname van Dennis Rijnbeek in de series diskwalificatie volgde, werd nog wel zilver veroverd op het WK in Fukuoka.

Daarna liep het mis. Op het EK in Berlijn in 2002 bleef het team buiten de medailles, vorig jaar op het WK in Barcelona werd niet eens de finale gehaald (tiende). De progressie van de borstcrawlzwemmers in de schaduw van Van den Hoogenband wilde niet vlotten. De Eindhovense kopman liet zich de afgelopen maanden verschillende malen bewust kritisch uit over het gebrek aan beleving bij de anderen.

Bij gebrek aan kwaliteit ontbreekt Nederland in Athene zelfs helemaal op de 4x200 meter en de wisselslagestafette. Maar de laatste maanden, tijdens trainingskampen in Ierland en Italië, kwam de geest in de fles. Er werd veel op een scherpe overname getraind, en de tijden werden sneller.

Na de vierde tijd in de ochtendseries gistermorgen groeide het zelfvertrouwen. Mark Veens bleek de traagste en moest 's avonds plaatsmaken voor Van den Hoogenband. Johan Kenkhuis schoof door naar de positie van startzwemmer.

Mitja Zastrow, een Duitser die vorig jaar een Nederlands paspoort kreeg, is eindelijk verlost van zijn rugproblemen. Imposant was zijn aandeel overigens niet. Hij tikte als achtste en laatste aan.

De relatieve beste prestatie kwam van Zwering. De Eindhovenaar haalde een halve seconde van zijn persoonlijke record af. ,,Ik snoof de sfeer op en ben gewoon het water ingedoken. Op de eerste 50 ging het al lekker, op de tweede ging ik als een speer. We wisten natuurlijk dat Pieter het kon afmaken. Maar zilver had niemand verwacht'', zei Zwering. Nadat VDH de Amerikaan Lezak in de kraag had gegrepen bleef de klok stilstaan op 3.14.36, een Nederlandse record.

Het brons van de vrouwen op de 4x100 meter kwam zaterdagavond minder onverwacht. Op het zilver van Sydney volgde een derde plaats, achter Australië en Amerika. Op De Bruijn na was de samenstelling in Athene volledig anders dan vier jaar geleden.