De moraal van Mannesmann

Als succes uitgedrukt in marktwaarde de enige maatstaf is, dan hebben de zes hoofdverdachten bij de omstreden overname van het Duitse conglomeraat Mannesmann gegronde reden om zich als de morele winnaar te beschouwen van het strafproces dat het openbaar ministerie tegen hen had aangespannen. De rechtbank sprak hen immers vrij en daarmee lijkt ook impliciet te zijn gezegd, dat de vertrekpremies en riante bonussen die zij bij de overname voor zichzelf hadden bedongen rechtmatig verkregen zijn.

Maar zo eenvoudig is het niet. De zes waren aanvankelijk tegen overname van Mannesmann door het Britse Vodafone. Pas toen ze voor zichzelf zestig miljoen euro in de wacht hadden gesleept kwam de overname tot stand. Hier zijn belangen van werknemers en aandeelhouders geschaad, oordeelde het OM. Dit is een vorm van omkoping. Een van de verdachte commissarissen, Joseph Ackermann van de Deutsche Bank, daarentegen dacht er anders over. Wij hebben juist kans gezien de beurswaarde van het bedrijf met vijftig miljard euro op te krikken, zei hij: ,,Dit is het enige land ter wereld waar mensen die met succes marktwaarde creëren het gevang in dreigen te gaan.''

In dit hoog oplopende meningsverschil heeft de rechtbank vastgesteld dat het bewijsmateriaal voor omkoping niet hard te maken is, zodat vrijspraak het enige logische vonnis is. Maar daarmee is niet gezegd dat de zes ook in moreel opzicht vrijgepleit zijn. Integendeel. Zoals de voorzitter van de Duitse Bondsdag, Wolfgang Tierse, zei: het blijft onfatsoenlijk. Dit is een vorm van zelfbediening die moreel niet te rechtvaardigen is.

Het 'onfatsoen' is des te schrijnender als men bedenkt dat het Vodafone vooral om de telecomactiviteiten van het Duitse concern te doen was. Andere onderdelen werden afgestoten waardoor veel werknemers op straat kwamen te staan. Ackermann c.s. zullen oordelen dat zo'n sanering het noodzakelijke nevenproduct is om de beurswaarde in de toekomst nog verder op te krikken. Anderen zullen zeggen dat een bedrijf ook zoiets vertegenwoordigt als een gemeenschap waar je voorzichtig mee moet omgaan. Hoe dan ook is het onverteerbaar dat de één zonder een behoorlijke cent op straat wordt gezet en de ander miljoenen opstrijkt. Over wiens en welk succes hebben we het dan nog?