Stadsschool moet te veel inleveren

Kinderen in grote steden hebben relatief veel problemen. Laag opgeleide ouders, minder geld, gedragsproblemen. Bezuinigen op scholen is dan wel het domste wat je kunt doen.

Minister Van der Hoeven wil onderwijsmiddelen van de grote steden verschuiven naar het platteland. Grote stad en platteland hebben beide onderwijsachterstanden. Scholen in de grote steden hebben echter al drie bezuinigingen achter de kiezen.

In de vier grote steden Utrecht, Amsterdam, Den Haag en Rotterdam is sprake van een stapeling van problemen. Zij hebben een relatief jonge bevolking, maar de gezinnen komen niet overeen met het gemiddelde gezin in Nederland. Grofweg de helft van de jongeren heeft ouders die niet in Nederland zijn geboren. 60 tot 70 procent van alle ouders is laag opgeleid. Voor zowel autochtone als allochtone laagopgeleide ouders geldt dat zij een grote afstand hebben tot het onderwijs. Een derde van alle bijstandsgerechtigden in Nederland woont in een van de vier grote steden. Van de allochtonen zit 40 procent op of onder de armoedegrens. Naar schatting van het Sociaal Cultureel Planbureau wordt 5 tot 10 procent geconfronteerd met ernstige financiële problemen, geringe sociale participatie, afwijkende normen en waarden en/of verminderde toegang tot voorzieningen.

Opleidingsniveau van ouders, financiële problemen in het gezin, afstand tot de samenleving of zelfs uitsluiting en een slechte woonomgeving, verhogen de draaglast voor opgroeiende kinderen. Sommigen hebben voldoende kracht om zich naar hun talenten te ontwikkelen. Voor velen geldt dat niet. Via goed onderwijs kunnen scholen de draagkracht van deze jongeren vergroten, maar goed onderwijs voor deze leerlingen stelt specifieke eisen. Daarbij gaat het niet alleen om goede programma's, maar ook om het aanleren van basisvaardigheden om een duidelijk en veilig schoolklimaat, leren omgaan met elkaar en om onderwijskundig leiderschap. Een school zal de kinderen moeten leren dat er in het leven meer reacties bestaan dan vechten of vluchten, want thuis gebeurt dat meestal niet.

Scholen en grote steden verdienen extra geld van dit kabinet om de stapeling en complexiteit van problemen de baas te kunnen. Hoewel die intentie door het kabinet meermalen is uitgesproken in het kader van het integratiebeleid, staan de bezuinigingen die afgesproken en aangekondigd zijn, haaks op die intentie.

Scholen in de vier grote steden worden nu met de volgende maatregelen geconfronteerd. Per 1 augustus 2004 verdwijnen de zogenaamde OALTleerkrachten, dat zijn leerkrachten die in het Arabisch of Turks taalondersteuning geven voor het Nederlands. Zij zijn ook belangrijke schakels in de contacten met ouders. Als voorzitter van een schoolbestuur van 40 scholen in en om Utrecht zie ik 27 mensen op deze manier verdwijnen. Per 1 augustus 2005 neem ik vervolgens afscheid van 120 mensen met een gesubsidieerde baan, vaak van allochtone afkomst. Zij zorgen er nu nog voor dat leer-getroffen: krachten zich vooral met onderwijs en begeleiding kunnen bezighouden, door allerlei hand-en spandiensten te verrichten in en om de school. Met hun vertrek wordt de laatste brug opgeblazen tussen school en thuis. Per 1 augustus 2006 volgen de bezuinigingen op gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Ook ons bestuur wordt

naar schatting 30 school-en onderwijsassistenten zullen het veld ruimen. Per 1 augustus 2006 krijgen we ten slotte dan ook de nu aangekondigde herverdeling van de gelden voor achterstandsbeleid tussen steden en platteland.

In 2006 verwacht ik een forse toename van het ziekteverzuim op de zwarte scholen in de grote steden. Dat zal niet adequaat worden opgevangen, omdat er niemand meer te krijgen is als vervanger. Naar verwachting zal het personeelsbestand van onze scholengroep met 10 procent tot 40 procent worden ingekrompen, afhankelijk van de uitwerking van de te treffen maatregelen. Dat staat haaks op de wens tot investeren in verdere integratie. Kortom, het is goed dat de overheid onderwijsachterstand op het platteland gaat bestrijden, maar niet ten koste van het onderwijs in de steden.