We zijn niet lui, maar werken te weinig

Is Nederland lui? Deze vraag was gisteren de inzet van een debat tussen vakbondsleider Van der Kolk (FNV Bondgenoten) en minister Brinkhorst (economische zaken).

Het werd gisteren in het Haagse café Dudok een fel debat over de noodzaak langer door te werken.

Het valt niet mee om je als exponent van een impopulair kabinet te wagen in een warme, onrustige zaal gevuld met boze vakbondsleden. ,,Nederland is niet lui en dat heb ik ook nooit beweerd. Maar we werken te weinig'', begint Brinkhorst voorzichtig. ,,Willen we de zorg, het onderwijs en de kwaliteit van leven ook in de toekomst op peil houden, dan moeten we langer, meer en slimmer werken'', verdedigt hij zijn visie.

Er is ook de kwestie van de solidariteit tussen jong en oud. Straks zijn er nog maar twee werkenden op een oudere, brengt de minister naar voren. ,,Steeds vroeger met pensioen is onrecht jegens de jongere generaties.'' Hij heeft geen begrip voor degenen die vasthouden aan oude visies. Ook vakbonden moeten hun ogen niet sluiten ,,voor de realiteit dat anderen om ons heen wel langer werken''.

En om het publiek te verzoenen: ,,Ik ben niet een verrechtste aap die zijn verleden verloochent'', eraan herinnerend dat hij als sociaal-liberaal nog in het kabinet-Den Uyl had gezeten.

Maar als hij voor loonmatiging pleit, spuit de zaal gif: ,,En die 30 procent verhoging voor ministers dan, is dat loonmatiging dan?'' De toon is gezet. Boegeroep is zijn deel als Brinkhorst beweert dat met het schrappen van vut en prepensioen slechts fiscale bevoordeling is afgeschaft en ,,niemand iets is afgepakt''.

Brinkhorsts tegenspeler Van der Kolk laat zich in vergelijking met zijn achterban bijna als een gematigd man kennen. De sociale partners waren na het pensioenconvenant van 1997 toch op de goede weg naar een flexibeler pensioen en de pensioenleeftijd is al fors gestegen. Waarom moest het kabinet daar een streep door zetten? ,,We zijn teruggegooid.''

Nu moet alle energie worden gestoken in maatregelen om mensen toch eerder te kunnen laten stoppen met werken, terwijl in de cao's manieren om slimmer werken te bevorderen aan de orde hadden kunnen komen, kritiseert de Bondgenoten-voorzitter.

Een kans voor open doel voor Brinkhorst. ,,Met dat reparatiewerk zijn de bonden ouderwets bezig'', beschuldigt hij. Maar Van der Kolk vindt nou juist het kabinet ouderwets, doordat het blijft volharden dat iedereen ,,een paar uurtjes'' langer moet werken. ,,Waarom laten jullie werklozen en arbeidsongeschikten aan de zijlijn staan? Samen met al die mensen met kleine deeltijdbaantjes die graag langer willen werken is dat een arbeidspotentieel van zeker een miljoen mensen.''

Hij daagt de minister uit : ,,Wees ruimhartig door fors te investeren in kinderopvang zodat ouders met kleinere baantjes langer kunnen gaan werken''. Dan geeft de bewindsman toe: op dat punt lopen de buurlanden voor en ,,moeten we meer investeren''. Hij wil er een lans voor breken in het kabinet als er geld is. Dat geld is er, zegt Van der Kolk: de extra aardgasopbrengsten.