Dittrich: Luister eerst naar de kiezer

D66-leider Dittrich spreekt voor de verkiezingen van 2007 geen voorkeur uit voor de huidige coalitie met CDA en VVD en wijst dus niet de VVD- of CDA-lijsttrekker op voorhand als formateur aan.

Dat zegt Boris Dittrich in reactie op de oproep van VVD-fractievoorzitter Van Aartsen gisteren in deze krant. Die wil dat VVD, CDA en D66 gezamenlijk de volgende verkiezingen ingaan, met een eigen kandidaat-formateur. Omgekeerd, vindt Van Aartsen, zouden de linkse partijen dat ook moeten doen.

Dittrich: ,,Dat idee spreekt mij niet aan. Partijen moeten op eigen kracht de verkiezingen ingaan. Wat mij opvalt, is dat Van Aartsen openlijk afscheid neemt van Wouter Bos. Ik doe dat zeker niet.'' De D66-leider noemt het 'vreemd' dat Van Aartsen de kiezer volledig overslaat. ,,Ik wil eerst kijken wat de kiezer zegt en vervolgens op grond van de uitslag bekijken welke coalities mogelijk zijn. Van Aartsen is de verkiezingsbuit al aan het verdelen, nog voordat de kiezer heeft gesproken!''

Dittrich vindt het wel 'fijn' dat de VVD onder Van Aartsen eindelijk erkent dat de formele democratie aanpassingen behoeft. ,,Onder Van Aartsen is de VVD een veel linksere koers gaan varen en schuift de partij richting D66.''

CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen voelt wel voor voortzetting van de nu aan het bewind zijnde coalitie, maar ziet er niets in om gezamenlijk een formateur aan te wijzen. ,,Wij willen dat onze CDA-lijsttrekker ook de kandidaat-premier is. Wij zijn niet voor niets een grote partij.'' Verhagen vindt ,,het wel prettig te constateren dat Van Aartsen zich zo goed voelt in deze coalitie, maar het CDA is geen voorstander van de gekozen formateur.''

Het CDA vreest dat onduidelijk wordt waar het politieke mandaat zit, bij de gekozen formateur of bij de Tweede Kamer. Ook is niet duidelijk wat er zou moeten gebeuren als Balkenende wel tot formateur wordt gekozen, maar niet de coalitie van zijn voorkeur kan vormen als gevolg van de verkiezingsuitslag.

Bij de PvdA wordt nog volop gediscussieerd over een gekozen formateur, naar aanleiding van voorstellen die de commissie-Andeweg heeft gedaan. De PvdA wil zeker geen rechtstreeks gekozen premier. Volgens PvdA-kamerlid Niesco Dubbelboer moet de partij nog kiezen. De leden kunnen besluiten alleen de eigen lijsttrekker (Bos) als formateur naar voren te schuiven, of het mogelijk te maken dat ook met andere partijen een gezamenlijke kandidaat buiten de Haagse politiek wordt aangewezen.

,,Het is altijd mogelijk dat de SP of GroenLinks zich bij de PvdA-kandidaat aansluiten, terwijl ze zelf een eigen lijsttrekker hebben'', aldus Dubbelboer.