'Voorrijden, spuitje geven en wegwezen'

Ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen in België liggen grotendeels lam door de eerste algemene staking in de zorg in dertien jaar. En de Witte Woede wijkt niet.

,,Het is een loonconflict, maar ook een sociaal conflict'', zegt vakbondsman Walter Cornelis over de Witte Woede, zoals de kwestie in België is gaan heten. ,,De loon- en arbeidsvoorwaarden in de zorg zijn slecht, terwijl de vergrijzing de sector steeds harder nodig maakt. Willen we aantrekkelijk blijven voor jonge werknemers, dan moeten de voorwaarden nu worden aangepast.''

Buiten is het bitter koud, maar onder de warmteval van de hoofdingang van het Brusselse Sint-Lucasziekenhuis is het aardig uit te houden. Het handjevol verpleegkundigen dat er postvat is vriendelijk tegen de voorbijgangers. Maar tegenover de overheid zijn ze beslist. Gisteren wierpen de leden van de grootste betrokken vakbond, de LBC, het jongste regeringsvoorstel met een referendum in de prullenbak.

,,We houden de acties vol tot er een redelijk voorstel komt'', zeggen de stakers. Hun troef is het feit dat ze elkaar afwisselen. De wet verplicht velen om toch te werken. Maar wie in staat is om actie te voeren, doet dat.

Al zeven dagen duurt de algemene staking nu. Vandaag hebben vakbondsbestuurders opnieuw overleg met de minister van werk, Freya van den Bossche, en minister Rudy Demotte van volksgezondheid. De werknemers eisen meer loon, een dertiende maand, een hoger aanvullend pensioen en extra vrije dagen voor oudere werknemers. Met cijfers van de Katholieke Universiteit Leuven staven ze hun gelijk. KUL-onderzoekers rekenden uit dat de lonen in de Belgische zorg gemiddeld 10,5 procent lager liggen dan in andere sectoren.

De verzorgers eisen ook 25000 nieuwe banen. Volgens secretaris Walter Cornelis van de christelijke bond LBC is dat vooral voor de toekomst een noodzaak. ,,De vergrijzing zal de zorgsector nog harder nodig maken dan ze al is. En een aantal eigenschappen staat vast: Mensen in de zorg moeten vaak onregelmatig werken, in dag- en nachtdiensten. Daar is niet aan te veranderen. Wil je mensen aanmoedigen om in deze sector te werken, dan kan dat alleen door goede lonen te betalen.''

En door het werk leuk en inhoudelijk dankbaar te houden, vult psychiatrisch verpleegkundige Herman Laukens aan. Hij ondervindt ook nu al de gevolgen van een zuinig personeelsbeleid. ,,We hebben duidelijk minder tijd voor mensen dan vroeger. Dat merk ik bijvoorbeeld bij het eten. Vroeger bracht je iemand zijn eten, en dan bleef je erbij tot hij het had opgegeten. Nu lever je het bord af, met een warmhouddeksel erover, en iemand anders haalt het weer op zonder te kijken of het bord leeg is. Je weet dan toch minder goed hoe het met iemand gaat.''

Ook in de thuiszorg hebben de verzorgers haast. ,,Voorrijden, een spuitje geven en wegwezen'', zegt een ziekenhuisverpleger die nu en dan bijklust in de thuiszorg. ,,Je zit meer achter het stuur dan dat je met de mensen zelf bezig bent. En dan de papierwinkel, roept een ander. ,,Ik heb dit vak niet gekozen om elke dag een paar uur achter een bureau te zitten.''

,,We zijn ook het slachtoffer van onszelf'', zegt een verpleegkundige, haar hoofd weggedoken in de kraag van haar jas. ,,Als je gewend bent om te werken zonder te klagen, zelfs als het eigenlijk te zwaar is, duurt het ook langer voor je voor jezelf opkomt. Maar ik weet zeker dat deze actie helpt. Het is namelijk simpel: We stoppen niet voordat de minister betaalt.''