Huisarts in Rotterdam

'Je zult dit land verlaten en je zult er nooit meer terugkeren. Maar het nieuwe land zal een paradijs voor je zijn', had de Hafez-uitlegger verklaard. Ik vertelde Abdollahs verhaal aan vrienden tijdens een etentje.

In Iran laten mensen zich het verleden verklaren en de toekomst voorspellen uit de gedichten van Hafez, de grote dichter uit de 14de eeuw. Hafez-uitleggingen zijn populair. Bij een officiële uitlegger krijg je het boek met de gedichten in je handen, en slaat het op een willekeurige bladzijde open. De uitlegger verklaart jouw leven aan de hand van het gedicht op die bladzijde. Abdollah was naar zo'n uitlegger gegaan, lang voordat hij uit Iran had moeten vluchten. Nog voordat zijn geheime homoseksuele relatie ontdekt werd. Die uitleg liet hem niet los en daarom ging hij na een paar dagen weer terug. Weer sloeg hij het boek open en weer was de verklaring: 'Je zult het land verlaten, je keert niet terug, maar het nieuwe land zal een paradijs voor je zijn'. Nu besloot hij naar een andere uitlegger te gaan. Die zei: 'Waarom val je het boek voor de derde maal lastig? Het heeft je toch verteld dat je weg zult gaan en dat je het paradijs zult vinden?'

Toen Abdollah in mijn praktijk kwam, woonde hij al een paar jaar in Nederland. Hij was gevlucht nadat zijn geheime relatie was ontdekt. Mensensmokkelaars brachten hem over de bergen naar Turkije. Opgesloten in verduisterde vrachtauto's en in geblindeerde huizen, niet wetend wat men met hem voor had, had hij doodsangsten uitgestaan. Met een vals paspoort zou hij naar Canada gaan, maar hij moest uitstappen op Schiphol. 'We gaan niet verder, Canada is onveilig' zei zijn begeleider, en stak de helft van de kosten in eigen zak. Bij het opvangcentrum had hij anderhalve dag op een stoel moeten wachten op zijn beurt. Hij had gemerkt dat de tolken zijn situatie niet goed weergaven en grapjes over hem maakten, maar hij had zelf zijn verhaal niet in het Engels mogen vertellen.

In het asielzoekerscentrum werd hij in elkaar geslagen en beroofd door medebewoners. Hij brak een arm. De zaak werd door de leiding van het asielzoekerscentrum in de doofpot gestopt en Abdollah werd overgeplaatst naar een ander asielzoekerscentrum. Toen raakte hij verslaafd aan kalmerende middelen.

Zijn aanvraag voor een status werd een slepende zaak. Hij had geen enkel bewijs. Ondemocratische regimes laten nu eenmaal geen bewijsmateriaal achter. Toch hield Abdollah vol. Hij kreeg vrienden buiten het asielzoekerscentrum, die hem hielpen.

Uiteindelijk werd hij erkend als asielzoeker. Omdat hij alleenstaand was, kreeg hij, met drie onbekende Iraniërs, een woning in Leeuwarden toegewezen. Hij weigerde. Niet ver weg nog eens opnieuw beginnen. Dan moest hij zelf maar zoeken, had de Coa-medewerker gezegd. Maar geen huis betekent: geen vast adres en geen vast adres betekent: geen taalcursus, geen beroepsopleiding, geen uitkering.

'En, heeft hij het paradijs gevonden?', wilden mijn tafelgenoten weten. 'Hij woont samen met zijn Nederlandse vriend en is gelukkig', zei ik.

Laatst kwam Abdollah op mijn spreekuur. Ik vertelde dat ik het verhaal van de drie voorspellingen aan mijn vrienden had verteld. 'Anoniem natuurlijk', zei ik, toen ik zag dat hij zijn wenkbrauwen verbaasd optrok. 'Drie voorspellingen?', zei hij. 'Maar ik ben er maar één keer geweest', zei hij. 'Hoe kom ik dan aan drie keer?', vroeg ik. 'Ikzélf heb het verhaal drie keer verteld. Maar wat zeker is: voor mij is het hier het paradijs'.