Oppositie hoopt op oranje revolutie

De verkiezingen van afgelopen zondag in de voormalige sovjetrepublieken Tadzjikistan en Kirgizië in Centraal-Azië stonden in het teken van fraude.

Volgens de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) in Europa is niet voldaan aan de normen voor een democratisch proces. In Kirgizië zijn overal stemmen gekocht, de media werd het werken onmogelijk gemaakt en verschillende kandidaten konden zich niet verkiesbaar stellen.

Het land van vijf miljoen inwoners (Kirgiezen, Russen en Oezbeken) wordt sinds 1990 bestuurd door de natuurkundige Askar Akajev, die niet zo'n ongunstige reputatie heeft als zijn collega's in Oezbekistan en Turkmenistan, maar Kirgizië inmiddels wel runt als een soort familiebedrijf.

Akajev, ooit geroemd als de 'meest democratische leider van de regio', zou zich terug willen trekken. Maar volgens de oppositie probeert hij toch langer aan te blijven of de 'zaak' over te doen aan een familielid of een andere vertrouweling.

De opkomst was met 59 procent ongekend laag. Zijn tegenstanders hopen op een herhaling van de 'oranje-revolutie' in de Oekraïne.

In Tadzjikistan liet president Emomali Rakhmonov een islamitische en een communistische tegenkandidaat met tachtig procent van de stemmen ver achter zich.

Volgens de OVSE, die aanvankelijk 'veel vertrouwen had' in Rakhmonov, heeft zijn regering de campagne vanaf het begin in een ijzeren greep gehad en is er op de verkiezingsdag zelf geknoeid met het tellen van de stemmen en werden OVSE-medewerkers gehinderd bij hun waarnemingswerkzaamheden. Ook in Tadzjikistan zijn journalisten gehinderd.

De chef van de electorale commissie die verantwoordelijk was voor de organisatie van de stembusgang, Mirzoali Boltouev, ontkent alle aantijgingen. Volgens Boltouev heeft de OVSE, die uitrukte met 150 waarnemers, geen enkel bewijs voor de 'vage beschuldigingen'.

Ook volgens een commissie van Russische waarnemers valt er niets aan te merken op gang van zaken. Rakhmonov geldt als de kandidaat van Moskou en de Russische commissie is volgens critici gestuurd om de OVSE van repliek te kunnen dienen.

De meerderheid van de Tadzjieken gelooft weinig van de uitslag. Vooral jongeren voelen zich bestolen. Volgens de officiële opgave was de opkomst 88 procent, maar die zou in werkelijkheid veel lager zijn.