Primeur Sound of Music in Wenen

De Oostenrijkse overgevoeligheid voor het nazi-verleden hield de musical Sound of Music vijftig jaar lang tegen.

Het verhaal over de zingende Oostenrijkse familie Von Trapp werd vorige week voor het eerst sinds de wereldpremiére in Broadway (1959) opgevoerd in Wenen. Het was niet het verhaal over 'geluk in een majeur-toonladder' (aldus de recensent in Der Standard) dat een opvoering al die jaren tegenhield, maar het moment waarop het mierzoete verhaal een onverwachte wending neemt en de nazi's het toneel betreden.

Ondanks de bewerking door het beroemde musical-duo Richard Rodgers en Oscar Hammerstein II berust het verhaal op een werkelijkheid die de meeste Oostenrijkers liever wegdenken: die van de Anschluss met Hitler-Duitsland, in 1938.

Hoofdpersoon kapitein Von Trapp is niet alleen de barsige vader van zeven kinderen die door gouvernante en non-met-verlof Maria Rainer (Julie Andrews in de filmversie van 1965) wordt vermurwd. Hij weigert zich als militair voor het karretje van de Oostenrijkse nationaal-socialisten te laten spannen.

Dat verzet krijgt in de Broadway-versie de vorm van het door de hele zaal meegezongen Edelweiss-lied, tijdens de Salzburger Festspiele. De werkelijkheid is nog mooier: hij wilde niet zingen voor de Führer.

Regisseur Rudolf Berger van de Volksopera verklaart de weerzin van zijn landgenoten tegen de Sound of Music vooral uit de gevoeligheid voor het nazi-verleden. De meerderheid van de Oostenrijkers was, anders dan Georg von Trapp, voor hereniging met Duitsland, en nog steeds bezien velen hun geschiedenis met een mengeling van verongelijktheid en schaamte. Daarbij past het niet om onbekommerd te genieten van geluk in c-majeur met een nazi-vlag op de achtergrond.