Video op verzoek

We moeten nog even geduld hebben voordat we het gemak kunnen beproeven van 'echte' video op verzoek. Bij video op verzoek, of Video on Demand (VoD) kan de filmliefhebber op het moment dat hij zin heeft in een bepaalde film, deze in dvd-kwaliteit van internet plukken. Om de film vervolgens, voorzien van volledig 'surround'-geluid op zijn breedbeeldscherm te bekijken.

De nadruk hierbij ligt op onmiddellijke beschikbaarheid en volledige dvd-kwaliteit. De huidige breedbandverbindingen hebben een maximale snelheid van zo'n 10 Mbps (megabits per seconde), wat te langzaam is om een dvd-film van zo'n 16 Gigabyte direct te leveren. Een glasvezelnetwerk met een snelheid van minimaal 100 Mbps is hiervoor een vereiste en voordat dat de norm is in Nederland zijn we jaren verder.

Tot die tijd moeten we het doen met tussenoplossingen zoals bij de presentatie van de nieuwste, en helaas laatste, film van Theo van Gogh, 0605. De film over de moord op Pim Fortuyn is afgelopen woensdag op de website van internetbedrijf Tiscali (www.tiscali.nl) in première gegaan. De film is alleen vandaag nog op te halen.

Het downloaden van het 430 Mb grote videobestand is met een beetje stevige verbinding in zo'n 30 minuten gedaan. Hiermee is geen film van dvd-kwaliteit met bioscoopgeluid opgehaald, maar een gecomprimeerde versie hiervan. Digitale videobestanden kunnen sterk worden verkleind door deze te comprimeren, er wordt dan altijd flink ingeleverd aan beeld- en geluidskwaliteit. Zolang de film op het relatief kleine computerbeeldscherm wordt bekeken is dit geen probleem, maar eenmaal uitgespreid over het oppervlak van de gemiddelde breedbeeld-tv valt de 'light-film' door de mand. Ook het voor de ware liefhebber onmisbare meerkanaals bioscoopgeluid, Dolby Digital of DTS, is vervangen door ordinaire 2-kanaals stereo.

Naast de onmisbare bandbreedte voor distributie is de bescherming van auteursrechten een belangrijk aandachtspunt bij VoD. De filmindustrie doet er alles aan om te voorkomen dat het met de films dezelfde kant opgaat als met de op grote schaal illegaal gekopieerde muziek-cd's. De branche zoekt het in de techniek van Digital Rights Management (DRM). Hiermee kan de eigenaar van de inhoud allerlei gebruiksrestricties opleggen aan de consument. DRM is controversieel omdat de ingebouwde beperkingen soms verder gaan dan de wet voorschrijft. Zo wordt soms het kopiëren van cd's met deze software geblokkeerd, terwijl de wet een kopie voor eigen gebruik gewoon toestaat. De tegenstanders van DRM spreken hierom liever van Digital Restrictions Management.

De restrictie bij de film '0605' is, dat deze na downloaden pas kan worden afgespeeld nádat voor zo'n 5 euro een licentie is gekocht. Bovendien regelt DRM dat de film beperkt houdbaar is, 48 uur welteverstaan. Weliswaar vernietigt het bestand zichzelf niet na deze periode, maar er is wel een nieuwe licentie nodig om de film nogmaals te zien.

Een veel minder technische tussenoplossing voor VoD is dvd per post. Dit zijn internetvideotheken waarbij de omvangrijke digitale bestanden gewoon via de postbode worden verzonden. Na het afsluiten van een abonnement stelt de consument een verlanglijst van films samen. De eerste beschikbare dvd's uit deze lijst worden per post toegestuurd en kunnen na bezichtiging portvrij retour, waarna de volgende films uit de lijst worden gestuurd. Het is dan wel niet helemaal 'on demand', maar met de beeld- en geluidskwaliteit van de film zit het tenminste wél goed, en ook hier geldt: je hoeft er de deur niet meer voor uit.