Belang kind staat bij adoptie altijd voorop

Een kind is niet per definitie beter af in een pleeggezin dan wanneer het geadopteerd wordt. Het beeld van de grijpgrage adoptieouder klopt niet.

Als je ergens voor of tegen bent, dan zijn alle argumenten bruikbaar om je gelijk aan te tonen, of ze nu juist zijn of niet. Dat is wat Bep van Sloten van de International Foster Care Organisation (Ifco) doet in haar artikel 'Adoptiegezin beter af in eigen land' (Podium, 8 december).

Gelet op waar het Ifco voor staat is het te begrijpen dat mevrouw van Sloten pleegzorg promoot en zonder twijfel is het zo dat pleegzorg voor veel kinderen een goede toekomst betekent. Maar op het moment dat zij argumenten gaat opsommen waarom een kind beter af is in een pleeggezin dan in een adoptiegezin, wordt het schieten in het wilde weg.

Bij een aantal ontmoetingen met Van Sloten heb ik haar gezegd dat ook adoptieouders het liefst een wereld zouden zien waarin adoptie niet nodig is. Ik heb haar uitgelegd dat adoptieouders ervan overtuigd zijn geen enkel recht te hebben op een (adoptie)kind. Ook heb ik haar duidelijk gemaakt dat de vraag of kinderen een betere toekomst kan worden geboden in een buitenlands adoptiegezin dan in een weeshuis of pleeggezin in het land van geboorte, te gecompliceerd is om volledig voor het één of het ander te kiezen.

Adoptieouders menen dat er geen enkele twijfel over de afstandsprocedure mag zijn en dat het belang van het kind altijd voorop dient te staan. Ik heb daaraan met nadruk toegevoegd dat het belang van de adoptieouder nauw verbonden is met dat van het kind, omdat een sterke wens tot het willen verzorgen en opvoeden van een kind in belangrijke mate meewerkt om een adoptie te doen slagen.

Roemenië heeft de grens voor interlandelijke adoptie gesloten. Dit is gebeurd nadat de Europese Commissie had gezegd dat de verbetering van de situatie van kinderen in weeshuizen mee zou wegen bij de toetreding van Roemenië tot de Europese Unie. Ook de wijze van interlandelijke adoptie kreeg ernstige kritiek. Dat er minder kinderen voor interlandelijke adoptie beschikbaar zijn, is gezien de gesloten grenzen logisch. Dat de kinderen anders worden opgevangen is dat ook. De vraag is of de toekomst van deze kinderen hierdoor verbeterd is. Zijn de Roemeense pleeggezinnen goed voorbereid op deze pleegzorg, worden zij begeleid? Speelt het financiële aspect -pleeggezinnen krijgen een vergoeding- niet de stimulerende rol voor het enthousiasme, waarmee de vele pleeggezinnen zijn ontstaan?

Nederlanders adopteren kinderen uit Amerika en Amerikanen kinderen uit Europa, stelt Van Sloten vast. De situatie in Amerika is te gecompliceerd om met die conclusie te volstaan. Uit de Wall Street Journal van 28 september 2004 blijkt dat de adoptieorganisaties in de Verenigde Staten te maken krijgen met een ernstig tekort aan aspirant-adoptieouders voor in Amerika geboren kinderen. De VS hebben al jaren de 'open adoptie'. Hierbij blijft een nauw contact bestaan tussen adoptiekind en afstandsmoeder. Een gevolg hiervan is dat meer kinderen voor adoptie worden afgestaan. Een deel van de Amerikaanse aspirant-adoptieouders vindt de open adoptie te riskant, waardoor toch wordt uitgeweken naar interlandelijke adoptie.

Met de 'hebbesdag' die niet opgaat voor de pleegvader zegt Van Sloten impliciet dat dit wel voor de adoptievader een rol zou spelen. Hiermee wordt het beeld van de grijpgrage adoptieouder instandgehouden. De ouder die nergens voor terugdeinst als er maar geadopteerd kan worden en dit ondergeschikt maakt aan het belang van het kind. Een onzinnig en kwetsend argument.

Aan het slot van haar artikel stelt Van Sloten voor op te houden met discussiëren over de 'rechten van adoptieouders' en te kijken hoe wij er met elkaar wereldwijd voor kunnen zorgen dat er een generatie mensen opgroeit die de wereld werkelijk kan verbeteren. Dat de discussie niet over rechten van adoptieouders gaat mag na het voorgaande duidelijk zijn, maar dat geadopteerden niet zouden kunnen bijdragen tot een verbeterde wereld, is nieuw voor mij.