Een bloedneus voor Tony Blair, een opsteker voor het Lagerhuis

De Labourpartij van de Britse premier Tony Blair heeft voor de derde keer op rij de verkiezingen gewonnen. En dat is voor het eerst in de Britse politieke geschiedenis. Een aardig cadeau voor Blair, die gisteren zijn 52ste verjaardag vierde.

De glans van de overwinning verbleekte door het verlies van ruim honderd zetels voor Labour. Deze 'bloedneus' kan niet zonder gevolgen blijven voor Blairs opereren in het Britse Lagerhuis. Gegeven zijn tot 66 zetels geslonken meerderheid zal de premier meer rekening moeten houden met zijn politieke tegenstanders, ook -en misschien nog wel het meest- die binnen zijn eigen partij. De speculatie over de mogelijkheid dat minister van financiën Gordon Brown, het tussentijds van zijn rivaal Blair overneemt, spreekt boekdelen.

De krappe meerderheid zal het democratisch proces evenwel ten goede komen. En dat is dan weer winst. De riante meerderheid van Labour in de twee parlementen sinds de verpletterende overwinning op de Conservatieven onder Major in 1997, stelde Blair in staat een reeks van omstreden beslissingen door te drukken. Nu zou de premier het bijvoorbeeld veel moeilijker hebben gehad in de debatten over de Britse deelname aan de Irak-oorlog. Het besluit om daaraan mee te doen werd overigens breed gedragen in het Lagerhuis; ook de Conservatieven waren ervoor.

De opkomst bij de verkiezingen was met 60 procent iets hoger dan in 2001, maar voor een land met zo'n levendige politieke cultuur toch teleurstellend. In feite berust het mandaat van Blair op de stem van nog geen kwart van het electoraat, oftewel: ongeveer wat gebruikelijk is bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Hoe heftig de verkiezingsstrijd op lokaal niveau vaak ook is, kennelijk draagt het districtenstelsel, zoals Groot-Brittannië dat kent, niet bij tot een groter enthousiasme om naar de stembus te gaan.

Datzelfde stelsel -in Nederland bepleit door D66- zorgt er overigens ook voor dat een partij als de Liberaal-Democraten niet de politieke vertegenwoordiging krijgt die de club van Charles Kennedy verdient op grond van het aantal stemmen dat zij verwerft. De LibDems boekten andermaal winst -ten koste van Labour, maar kunnen met amper zestig zetels weer geen rol van betekenis spelen. Het is dan ook begrijpelijk dat zij van het districtenstelsel af wil. Het zou D66 te denken moeten geven.