Weemoed

Wie kunnen we nog vertrouwen op internet? Eigenlijk precies de bronnen die we al lang hadden.

Toen de eerste webpagina's verschenen en we voorzichtig onze eerste stappen op het wereldwijde web zetten, vroegen we ons af wat dit medium voor ons in petto had. Er zouden geen grenzen zijn aan de fantastische hoeveelheid informatie die we tot ons zouden kunnen nemen. We zouden veel makkelijker met elkaar kunnen communiceren, ook met vreemden, en we konden elkaar vertellen over producten die we gekocht hadden en waar we wel of niet tevreden mee waren.

En in het begin was het werkelijk zo dat consumenten elkaar vertelden wat ze van de producten vonden. Philips had een webforum (op www.philips.com) waarop mensen elkaar troffen die iets gekocht hadden, of die van plan waren iets te gaan kopen. Alleen jammer dat de mensen die iets gekocht hadden, meestal naar het forum kwamen omdat iets aan het product niet werkte. En alle mensen die van plan waren iets te gaan kopen, werden op andere gedachten gebracht doordat ze lazen over alle problemen. Dat forum werd dan ook op een gegeven moment afgeschaft door Philips.

Naarmate internet groeide, nam ook de hoeveelheid onzin en leugens toe. Neem Amazon.com. Mensen konden een recensie schrijven over een boek dat ze gelezen hadden. Ik heb nog wel een aantal boeken aangeschaft, nadat ik er een lyrisch stukje over had gelezen op de site. Totdat ik erachter kwam dat het voornamelijk de auteurs van de boeken zelf waren die dergelijke positieve recensies schreven.

Ook de e-mail was een fantastisch middel om snel een actie op poten te zetten. Er was een zielig jongetje in een ziekenhuis in Argentinië dat geen geld had voor een operatie. Mij werd verzocht om de e-mail naar zoveel mogelijk mensen door te sturen, omdat Microsoft 1 dollarcent per doorgestuurde e-mail doneerde aan het jongetje, zodat hij geopereerd kon worden. Of mijn Nigeriaanse vrienden, die nog een fortuin op een Zwiterse bankrekening hadden staan. Ik hoefde maar een paar honderd gulden over te maken, en dan kreeg ik de beschikking over dat geld. Dat bleek dus ook niet waar te zijn.

Ik begrijp de docent, die tandenknarsend moet toezien hoe haar leerlingen internet als bron gebruiken voor hun geschiedeniswerkstukken. Ze kijken geen boek meer in. Internet biedt een schat aan informatie, maar hoe hoog de kwaliteit is van de informatie, is niet altijd even duidelijk.

Gebruikt u Google wel eens om te kijken of u een woord goed heeft geschreven ('Bedoelde u: accommodatie')? In het Schrijfboek van Trouw staan 200 woorden die vaak verkeerd gespeld worden. We nemen de proef op de som, en wat blijkt? In ruim de helft van de gevallen laat Google na een suggestie te doen. 'Accomodatie' bijvoorbeeld wordt zo vaak fout geschreven, dat Google geen alternatieve spelling geeft.

Maar wat kunnen we dan wel vertrouwen? Www.vandale.nl, BBCNews.com, teletekst.nos.nl. Eigenlijk precies de bronnen die we al hadden, de 'oude' media. Want zelfs sites die bedoeld zijn om onzinverhalen te ontkrachten, zoals Snopes.com, vertrouw ik maar half. Misschien is het naïef, maar ik denk nog wel eens met weemoed terug aan die oude tijden, toen wat op internet stond nog gewoon wáár was.