Je kan of je kunt?

1 Zelfs in Trouw kom ik geregeld 'je kan' tegen. Verdient 'je kunt' niet de voorkeur?

Zo ligt de zaak in Nederland. In Vlaanderen zou je/u kan op elk stijlniveau geaccepteerd zijn, althans volgens de doorgaans gezaghebbende ANS ('Algemene Nederlandse Spraakkunst'). Toch geeft de Vlaamse publieke omroep VRT in zijn stijlboek de voorkeur aan je/u kunt.

Een geval apart is voor die gids, evenals trouwens voor de ANS, het gebruik van je in de zin van 'men', dat zich wel zonder enige beperking met kan laat combineren: je kan tegenwoordig geen krant opslaan zonder op een stemadvies te stuiten.

2 Ondernemingen als NS en KLM zetten geen lidwoord voor hun naam. Waarom meent het Schrijfboek van Trouw daarvan te moeten afwijken?

Het Schrijfboek volgt het algemene spraakgebruik, niet het jargon van managers. Welnu, de meeste Nederlanders hebben het over de KLM en de NS. Door het lidwoord weg te laten, zoals in zulke gevallen in het Engels gebruikelijk is, willen deze ondernemingen waarschijnlijk benadrukken dat hun bezigheden de landsgrenzen ver (de KLM) of enigszins (de NS) overschrijden. Dat mag, maar het verdient binnen die grenzen geen navolging.

Ook door de NS als meervoud op te vatten wijkt het Trouw-Schrijfboek van de bedrijfsgrammatica af. Zelf poogt NS (enkelvoud) zich aan de dienstregeling te houden; volgens Trouw slagen de NS (meervoud) daar nog niet altijd in. Het Schrijfboek gaat uit van de simpele overweging dat je een volledige naam (zoals de Nederlandse Spoorwegen of gedeputeerde staten) en de bijbehorende afkorting (de NS, GS) maar beter over één kam kunt (of kan) scheren: allebei meervoud. Als de Nederlandse Spoorwegen geen gemeenschapseigendom meer zijn, dan zijn ook de NS dat niet meer, helaas -maar met dit tussenwerpsel overschrijden we de grenzen van een taalrubriek.