'Een bonus moet een bonus zijn en geen dubbel salaris'

De bonus van topman Boersma mobiliseert de aandeelhouders van Essent. Op de aandeelhoudersvergadering spreken ze er schande van. ,,Hier zal iets moeten veranderen.'' De top moet wel een gebaar maken.

In een busje komt Essent-topman Michiel Boersma naar de aandeelhoudersvergadering gereden. Voor de veiligheid heeft hij zijn eigen auto thuisgelaten. De man die in 2002 werd weggeplukt bij Shell, is de afgelopen weken vanwege zijn bonus in eigen woorden 'aambeeld' geworden in plaats van boegbeeld van de energieonderneming.

Boersma heeft duidelijk geen zin om in het openbaar boete te doen -dat hij uiteindelijk zijn bonus voor de helft inlevert, is ingegeven door moreel verantwoordelijkheidsgevoel, zo zegt hij, om de 'imagoschade' aan de onderneming te beperken. Maar in de ogen van Boersma blijft de ophef over zijn inkomen een 'hype'. President-commissaris J. Pennings, de man die Boersma aantrok, trekt zelfs een parallel met de jaren zeventig, 'toen we ook zo'n solidarity wave hebben gehad'.

,,Dit is geen hype, maar een terechte discussie'', zegt de Overijsselse gedeputeerde Piet Jansen. De vergadering laat een botsing tussen twee werelden zien. De mannen achter de bestuurstafel, die denken in termen van marktwaarde en praten over scorecard en target, versus de publieke aandeelhouder, die vooral de maatschappelijke context in het oog houdt. ,,Een bonus moet een bonus zijn, geen dubbel salaris'', zegt de Brabantse gedeputeerde Onno Hoes.

,,Dit is mijn wereld niet'', zegt de Bredase wethouder A. Oomen, een piepkleine aandeelhouder. Veel van de gedeputeerden en wethouders die naar het Bossche Theater aan de Parade zijn afgevaardigd, zeggen het hem na. De bestuurstafel verschuilt zich echter lang achter het argument 'contract is contract', waarbij president-commissaris Pennings er subtiel op wijst dat de salarissen van de Essent-top 'bij een groot aantal aandeelhouders bekend waren'.

Formeel heeft de raad van commissarissen een punt, maar dat blijkt op de vergadering niet toereikend. ,,Hoe je het ook wendt of keert, het bedrijf is in publieke handen'', zegt de Overijsselse gedeputeerde Jansen. ,,Het publieke karakter van Essent dient uitgangspunt te zijn van het beloningsbeleid.'' De burgemeester van Dalfsen, Leo Elfers, vraagt zich zelfs af of de directieleden van Essent wel de 'juiste mentaliteit hebben om een publiek bedrijf te leiden'.

Voor Essent-topman Michiel Boersma is dit de omgekeerde wereld. Het is geen geheim dat hij zijn aandeelhouders 'politici' vindt. Niet het algemeen belang maar het bedrijfsbelang moet voor hem vooropstaan. Hij is de wethouders die met hem meekijken liever kwijt dan rijk: hij hoopt Essent zo snel mogelijk naar de beurs te kunnen brengen. ,,Wij zijn een commercieel bedrijf'', zegt hij. ,,Doch wij worden nog altijd gezien als een nutsbedrijf.''

De Bossche botsing eindigt op het oog in een zege voor de aandeelhouders. Een deel van Boersma's bonus over 2004 gaat naar een goed doel en de aandeelhouders praten mee over de beloning voor 2005, waarbij 'klanttevredenheid' zwaar gaat meewegen voor de bonus. De wethouders kunnen fier naar huis.