Weinig kijkers, toch goed programma

De VPRO verdwijnt langzaam uit beeld, nauwelijks zichtbaar en bijgevolg niet goed bekeken.

Programma's worden beoordeeld op het kijkersaandeel, het aandeel van alle kijkers dat een programma trekt. Een toetssteen die reclamebureaus gebruiken om te kijken of ze na een programma reclame moeten plaatsen. Door de hardnekkige weigering van de politiek om een keuze te maken, is het kijkersaandeel niet alleen een belangrijke maatstaf voor commerciële, maar ook voor de publieke omroepen. Want die worden deels bekostigd door de opbrengst van de Ster-blokken en deels door belastinggeld.

De overheid zou eens moeten kiezen. Waar moet ons belastinggeld naar toe? Naar programma's die zichzelf bedruipen omdat ze door miljoenen mensen worden bekeken, of juist naar programma's die niet gemaakt zouden worden als alle omroepen commercieel waren geworden. Naar 'Idols' of naar 'Tegenlicht'?

De VPRO heeft de naam elitair te zijn, op zichzelf gericht. Maar niemand maakt programma's voor zichzelf. Ook de VPRO-makers zijn ijdele mensen die graag veel kijkers hebben. Tegelijk proberen ze programma's te maken die iets toevoegen aan de snelle oppervlakkigheid van het bestaan.

Programma's van commerciëlen moeten anders beoordeeld worden dan die van de publieke omroepen. De commerciële op kijkersaantallen, omdat ze gefinancierd worden door de reclame. De publieke op kwaliteit, op diepte, op noodzaak. Moeilijke termen en vooral ook moeilijk meetbare grootheden.

Maar als het ook bij het publieke net om kijkcijfers gaat, dan wordt er nooit meer een klassiek concert uitgezonden anders dan één gedirigeerd door André Rieux, er zal nooit meer plaats zijn voor een programma over gekke podiumdichters, over dieren die niet aaibaar of gevaarlijk zijn, over het brein, en niet over ziektes.

Het gaat er niet om dat er slechts een half miljoen mensen kijkt naar een wetenschapsprogramma. Het gaat erom dat iedereen ernaar kán kijken. De overheid moet die sterblokken er eens uitgooien, opdat er een keuze gemaakt kan worden voor tv die we met zijn allen nodig vinden, waar we met z'n allen voor willen betalen, zonder dat we er elke avond per se met zijn allen naar hoeven te kijken.