Bidden, vasten en stemmen in Irak

Verdeeld en bezorgd leven de Irakezen naar de verkiezingen toe. Het gaat tussen 'Het Iraakse volk is de bruidegom, de aarde van Irak is de bruid' en 'Als we stemmen dienen we slechts als brandhout om het vuur op te stoken'.

BAGDAD - ,,Wees niet bang voor ons, wees niet bang'', roept een groepje jongens naar de automobilisten die moeten stoppen vanwege een politiecontrole. Vlug delen ze wat pamfletten uit.

Het is een minuscule poging om openlijk campagne te voeren. De lichtblauwe A-viertjes zijn bedrukt met gele kaarsen, een van de symbolen van de 'Verenigde Iraakse Alliantie', een coalitie van voornamelijk sjiieten. Lijst 169, zoals de coalitie in de volksmond heet, geniet de steun van de invloedrijke groot-ajatolla Ali al-Sistani en maakt een grote kans als overwinnaar uit de bus te komen.

Het team forse mannen op de zwarte nepleren banken in het stembureau in een middenklassewijk waar veel sjiieten wonen, straalt dan ook vertrouwen uit. Thalib Ibrahim, die als hoofd onderwijzer tevens het hoofd van de kiescommisie is, verwacht een behoorlijke opkomst.

De wijk is door de politie al afgesloten voor verkeer, de kiezers komen te voet en het is een buurt waar iedereen elkaar kent, vertelt hij. ,,De verkiezingen zijn een huwelijk. Het Iraakse volk is de bruidegom, de aarde van Irak is de bruid en de volgende generatie zijn de vruchten van de verbintenis'', zegt hij hoopvol.

Rond het bescheiden schoolgebouw en op de kleine balkons patrouilleren veiligheidsagenten in camouflagepakken met geweren. 'We willen geen oorlog!', 'We willen geen verdeeld Irak!, 'Verkoop je stem niet!' zeggen plakkaten aan de muren.

Een eindje verderop klinkt in de ongewoon stille straten in de wijk Karrade de oproep tot gebed vanuit de sjiitische moskee luider dan anders. ,,Stemmen is een religieuze plicht, net als bidden en vasten,'' is de boodschap van de imam.

Dat er onder de sjiieten behoorlijk animo is om te stemmen, ook al maken velen zich zorgen over de veiligheid, komt niet alleen door de invloed van Al-Sistani. Na decennia van zware vervolging en uitsluiting van politieke macht door de soennieten zijn de sjiieten, samen zo'n zestig procent van de bevolking, zich er goed van bewust dat dit een historische kans is om de balans recht te trekken.

Onder soennieten is de motivatie om te stemmen heel wat minder. Veel ex-aanhangers van het bewind weten dat de verkiezingen hun geen macht van betekenis zullen brengen. Ook speelt mee dat soennitische bevolking en hun leiders onder gewelddadige druk staan van terroristische organisaties om het politieke proces te boycotten. De meest prominente soennitische partij, de Iraakse Islamitische Partij, trok zich in december terug.

In een grote soennitische moskee in het centrum van de stad wordt het woord verkiezingen niet in de mond genomen. De imam praat over de talloze Irakezen die de afgelopen maanden zijn gedood of moesten vluchten.

Sommige luisteraars vatten dat op als een verwijzing naar de strijd rond de stad Fallujah, de soennitische verzetshaard ten westen van Bagdad, die door Amerikaanse troepen werd ingenomen en verwoest.

VERVOLG OP WERELD 9

VERKIEZINGEN IRAK

VERVOLG VAN PAGINA 1

Palmboom en stenen tegen de autobom

Aan de vooravond van de verkiezingen wordt de sfeer in de stad steeds onheilspellender. Hier en daar hebben buurtbewoners barricades opgeworpen: een stuk palmboom, stenen en een gehavend betonblok. Kinderen rennen over het verlaten asfalt achter opdwarrelend vuilnis aan alsof ze vlinders vangen.

De veiligheidsmaatregelen worden steeds verder opgevoerd. Amerikaanse troepen brengen op diverse plekken nieuwe explosiewerende betonnen muren aan en ze houden de aanvoerwegen naar de stad vrijwel afgesloten. De luchthaven en de landgrenzen zijn dicht totdat de verkiezingen voorbij zijn en er geldt een avondklok vanaf zeven uur.

Er zijn extra Iraakse veiligheidstroepen op straat. Sommigen van hen dragen sinister aandoende zwarte bivakmutsen omdat ze uit angst voor wraakacties door terroristen en andere tegenstanders van de nieuwe overheid niet herkend willen worden..

Ook in het Jarmoek ziekenhuis, een van de belangrijkste hospitaals van de stad, is het personeel voorbereid op 30 januari. ,,De medische staf is voor de verkiezingsdag verdubbeld,'' zegt de chirurg Omer Emad Salim.

Op de vraag wat hij verwacht heft hij zijn armen om explosies aan te duiden. ,,Nog meer bommen natuurlijk,'' zegt hij dan. Of het ziekenhuis voldoende middelen heeft? Hij lacht spottend. ,,Ook op andere dagen is er al niet genoeg.''

In de zaal achter hem ligt Maüd Talib met zijn been in het verband. Hij vertelt dat hij twee uur eerder gewond raakte toen Iraakse veiligheidstroepen bij een stembureau in zijn wijk het vuur openden. Het kan Talib niet schelen dat hij vanwege zijn verwonding niet naar de stembus kan. ,,Ik was toch al niet van plan te gaan.''

Zijn twee broers en een paar andere mannelijke familieleden die rond het bed staan, blijven zondag eveneens thuis. ,,Als we stemmen dienen we slechts als brandhout om het vuur op te stoken,'' zegt Talib.

Ook de anderen denken dat het geweld na de verkiezingen alleen maar erger zal worden, omdat soennitische groepen waar hun familie deel van uitmaakt buiten het politieke proces zijn beland. ,,Het kan nog wel tien jaar gaan duren voor het rustig wordt'', zegt een van hen.