Willem Aantjes is rot behandeld en verdient daarom een groots gebaar

Het is waar wat de schrijver Jan Wolkers tegen oud-CDA-leider Aantjes riep, toen zij elkaar enkele jaren geleden voor het eerst tegen het lijf liepen: 'Hé Aantjes, wat hebben ze jou rot behandeld!' Vanaf die dag werden zij vrienden. Het CDA heeft Aantjes nimmer weer hartelijk en openlijk in de armen gesloten na diens politieke val in 1978 naar aanleiding van beweringen van de historicus dr. L. de Jong over diens gedrag in de oorlog.

Niet dat de partij hem heeft buitengesloten. Dat niet, maar de verhouding is altijd een ongemakkelijke gebleven en er is altijd iets onuitgesprokens blijven hangen, ook nadat een commissie van wijze mannen al in 1979 tot de conclusie was gekomen dat De Jong het met zijn beschuldigingen nagenoeg volledig bij het verkeerde eind had gehad.

De toenmalige premier en CDA-leider Van Agt zei bij die gelegenheid in de Tweede Kamer dat Aantjes elke landsbenoeming kon krijgen, maar in de praktijk bleek dat niet het geval. In 1999 zei Van Agt in een verzoeningsgesprek met Aantjes op televisie dat hij wel zijn best had gedaan, maar dat zijn partijgenoot nergens welkom was. De benoeming tot voorzitter van de Kampeerraad in 1982 was dan ook niet zozeer een doorbraak, als wel een bevestiging van de pariastatus van de oud-politicus.

Dat valt bezwaarlijk het CDA aan te rekenen. Maar het zegt genoeg dat het meer dan twintig jaar heeft geduurd voordat het CDA-bestuur, op initiatief van de toenmalige voorzitter Van Rij, besloot Aantjes een plaats te geven in de fotogalerij van christen-democratische voormannen in het partijbureau aan de Haagse Kuyperstraat. De vertrekkende CNV-voorzitter Doekle Terpstra voelt de halfslachtigheid in de verhouding goed aan en pleit nu terecht voor 'een groots gebaar' van de partij tegenover Aantjes. De viering van het 25-jarig bestaan eind mei is daarvoor een uitgelezen moment. Een reden temeer voor het CDA is dat De Jong het tot aan zijn dood toe niet heeft kunnen opbrengen zijn ongelijk toe te geven en Aantjes zijn spijt te betuigen. De partij heeft de kans deze kleinheid van de historicus passend te beantwoorden.

CDA-voorzitter Van Bijsterveldt zei gisteren dat eerherstel van Aantjes helemaal niet nodig is, omdat hij volop als lid functioneert. Dat is een formele redenering, die voorbijgaat aan het onuitgesprokene. Het gaat nu juist om een moreel gebaar tegenover een politicus die rot is behandeld.